🤝 Dystrybucja ubezpieczeń i status brokera

1. Broker ubezpieczeniowy przechowuje dokumentację dotyczącą wykonywanej działalności brokerskiej w zakresie ubezpieczeń, w szczególności pełnomocnictwa i dokumenty dotyczące wynagrodzenia, przez okres:

1. 5 lat od dnia zakończenia współpracy z klientem
2. 10 lat od dnia zakończenia współpracy z klientem
3. 6 lat od końca roku zakończenia współpracy z klientem
4. 3 lata od dnia wygaśnięcia umowy ubezpieczenia klienta

Art. 32 ust. 3 pkt 4 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń przewiduje przechowywanie tej dokumentacji przez 10 lat od dnia zakończenia współpracy z klientem (stan tekstu na 2027-02-01). Okresy 3, 5 i 6 lat nie wynikają z przepisu, a liczenie terminu od wygaśnięcia umowy ubezpieczenia lub od końca roku nie odpowiada jego brzmieniu.

2. Broker Zielony sp. z o.o. chce przesłać klientowi indywidualnemu informacje o produkcie, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, wyłącznie pocztą elektroniczną, nie pytając go o formę. Czy może tak postąpić?

1. Tak, jeżeli klient nie zgłosi sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia wysłania wiadomości elektronicznej
2. Tak, jeżeli pobierze od klienta opłatę pokrywającą koszt przygotowania i wysłania wiadomości
3. Nie, ponieważ informacje te trzeba przekazać klientowi osobiście w siedzibie brokera, za potwierdzeniem
4. Nie; zasadą jest postać papierowa, a inny trwały nośnik wymaga żądania klienta i zapewnienia mu wyboru

Według art. 9 ust. 1 i 3 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń informacje przekazuje się w postaci papierowej i nieodpłatnie, a inny trwały nośnik wolno zastosować na żądanie klienta, jeżeli zapewniono mu wybór. Milcząca zgoda po 14 dniach nie zastępuje żądania klienta, opłata jest wykluczona, a osobiste przekazanie w siedzibie nie jest wymagane, bo ustawa dopuszcza postać papierową przesłaną klientowi.

3. Pani Anna K. ma pełną zdolność do czynności prawnych, nie była skazana, ma wykształcenie średnie i zdała egzamin przed Komisją Egzaminacyjną. Przez 3 lata pracowała w ubezpieczeniach, ale zakończyła tę pracę 9 lat przed złożeniem wniosku o zezwolenie brokerskie. Czy spełnia ustawowy warunek doświadczenia zawodowego wymagany od osoby fizycznej ubiegającej się o zezwolenie?

1. Nie, bo nie ma dwuletniego doświadczenia zdobytego w ostatnich 8 latach przed wnioskiem
2. Tak, bo zdany egzamin przed Komisją zastępuje wymóg dwuletniego doświadczenia zawodowego
3. Tak, bo wymagane są co najmniej dwa lata doświadczenia zawodowego, a ona ma ich trzy
4. Nie, bo wymagane jest co najmniej pięć lat doświadczenia zawodowego z ostatnich 10 lat

Zgodnie z art. 34 ust. 4 pkt 1 lit. f ustawy o dystrybucji ubezpieczeń osoba fizyczna musi mieć co najmniej dwuletnie doświadczenie zawodowe zdobyte w okresie 8 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku (stan tekstu na 1 lutego 2027 r.). Pani Anna K. zakończyła pracę 9 lat przed wnioskiem, więc jej doświadczenie przypada poza tym okresem; egzamin nie zastępuje doświadczenia, a pięć lat z ostatnich 10 to warunek zwolnienia z art. 34 ust. 8, którego ona nie spełnia.

4. Agentem ubezpieczeniowym w rozumieniu ustawy o dystrybucji ubezpieczeń jest przedsiębiorca:

1. wykonujący działalność na podstawie zezwolenia organu nadzoru i wpisany do rejestru brokerów ubezpieczeniowych
2. wykonujący działalność agencyjną na podstawie umowy z zakładem ubezpieczeń i wpisany do rejestru agentów
3. dystrybuujący ubezpieczenia uzupełniające do dostarczanych przez siebie towarów jako działalność uboczna
4. zatrudniony na podstawie umowy o pracę w zakładzie ubezpieczeń i wpisany do rejestru agentów

Art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń określa agenta ubezpieczeniowego jako przedsiębiorcę wykonującego działalność agencyjną na podstawie umowy agencyjnej z zakładem ubezpieczeń i wpisanego do rejestru agentów. Zezwolenie organu nadzoru i wpis do rejestru brokerów cechują brokera, dystrybucja ubezpieczeń uzupełniających jako działalność uboczna cechuje agenta oferującego ubezpieczenia uzupełniające (pkt 1), a pracownik zakładu działa w ramach czynności dystrybucyjnych tego zakładu (art. 4 ust. 5).

5. Który z warunków NIE jest wymagany od osoby fizycznej ubiegającej się o zezwolenie na wykonywanie działalności brokerskiej w zakresie ubezpieczeń?

1. wcześniejszy wpis do rejestru agentów jako agenta ubezpieczeniowego zakładu ubezpieczeń
2. posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych i niekaralność za wskazane przestępstwa
3. ukończenie szkoły dającej co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe
4. zawarcie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu działalności brokerskiej

Wpis do rejestru agentów dotyczy agentów ubezpieczeniowych i nie jest warunkiem zezwolenia brokerskiego; wpisu do rejestru brokerów organ nadzoru dokonuje z urzędu z dniem wydania zezwolenia (art. 58 ust. 1). Pełna zdolność do czynności prawnych, niekaralność za wskazane przestępstwa, wykształcenie co najmniej średnie lub średnie branżowe oraz umowa OC z tytułu działalności brokerskiej to warunki z art. 34 ust. 4 pkt 1 lit. a, b, d i g ustawy o dystrybucji ubezpieczeń.

6. Obowiązek zaproponowania klientowi odrębnego zakupu towaru lub usługi, wynikający z art. 10 ust. 3 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, NIE dotyczy ubezpieczenia będącego uzupełnieniem:

1. rachunku płatniczego w rozumieniu ustawy o usługach płatniczych
2. usługi turystycznej obejmującej przelot oraz zakwaterowanie w hotelu
3. sprzętu elektronicznego sprzedawanego konsumentowi w sklepie stacjonarnym
4. samochodu osobowego sprzedawanego przez autoryzowanego dealera

Art. 10 ust. 4 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń wyłącza stosowanie ust. 3 wtedy, gdy ubezpieczenie uzupełnia rachunek płatniczy, usługi z ustawy o obrocie instrumentami finansowymi lub umowę o kredyt hipoteczny. Sprzęt elektroniczny, usługa turystyczna i samochód są zwykłymi towarami lub usługami uzupełnianymi ubezpieczeniem, więc dystrybutor ma wobec nich obowiązek z ust. 3.

7. Broker Omega sp. z o.o. otrzyma od klienta honorarium, a od zakładu ubezpieczeń prowizję uwzględnioną w składce. O czym powinien poinformować klienta przed zawarciem umowy zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń?

1. O nazwie zakładu ubezpieczeń, a o charakterze wynagrodzenia dopiero po zawarciu umowy ubezpieczenia
2. O wysokości prowizji i honorarium w złotych, a metoda wyliczenia honorarium nie może zastąpić kwoty
3. O połączeniu honorarium i prowizji oraz o kwocie honorarium, a gdy to niemożliwe, o metodzie jego wyliczenia
4. O prowizji, ponieważ honorarium płacone przez klienta strony ustalają w odrębnej umowie zlecenia

Art. 32 ust. 1 pkt 6 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń każe poinformować o charakterze wynagrodzenia, w tym o jego połączeniu (honorarium i prowizja), a pkt 7 o wysokości honorarium albo, gdy to niemożliwe, o metodzie jego wyliczenia. Informacja nie może być odłożona na czas po zawarciu umowy, a ustawa nie wymaga kwoty prowizji ani nie pomija honorarium płaconego przez klienta.

8. Pan Piotr M. przez 6 lat z ostatnich 10 lat wykonywał u brokera ubezpieczeniowego czynności bezpośrednio związane z czynnościami brokerskimi i ma pozytywną opinię tego brokera. Czy musi zdać egzamin przed Komisją, aby uzyskać zezwolenie brokerskie jako osoba fizyczna?

1. Tak, bo zwolnienie wymaga co najmniej 10 lat pracy u brokerów ubezpieczeniowych lub reasekuracyjnych
2. Tak, bo zwolnienie z egzaminu przysługuje absolwentom studiów wyższych uznanych przez Komisję
3. Nie, bo sama pozytywna opinia brokera zwalnia z egzaminu, bez względu na staż pracy
4. Nie, bo 5 lat takiej pracy w ostatnich 10 latach i pozytywna opinia zwalniają z egzaminu

Zgodnie z art. 34 ust. 8 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń warunku zdania egzaminu (i warunku dwuletniego doświadczenia) nie stosuje się do osoby, która co najmniej przez 5 lat w ostatnich 10 latach wykonywała u brokerów czynności bezpośrednio związane z brokerskimi i ma pozytywne opinie brokerów (stan tekstu na 1 lutego 2027 r.). Zwolnienie dla absolwentów uznanych studiów to odrębna ścieżka z ust. 11, zwolnienie z ust. 8 obejmuje zarówno egzamin, jak i wymóg doświadczenia, a do zwolnienia potrzeba łącznie co najmniej 5 lat takiej pracy w ostatnich 10 latach i pozytywnej opinii, więc nie wystarcza sama opinia ani nie trzeba 10 lat pracy.

9. Sklep Gamma sp. z o.o., działający jako agent ubezpieczeniowy, oferuje klientowi pralkę razem z ubezpieczeniem od awarii w jednym pakiecie. Co powinien zrobić dystrybutor zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń?

1. Zaproponować klientowi możliwość odrębnego zawarcia umowy zakupu pralki, bez ubezpieczenia
2. Przekazać osobne zestawienie kosztów, ale nie musi proponować odrębnego zakupu pralki
3. Podać klientowi łączną cenę pakietu, bez wyodrębniania kosztu samego ubezpieczenia
4. Zawrzeć umowę ubezpieczenia automatycznie, a o możliwości rezygnacji powiedzieć po sprzedaży

Art. 10 ust. 3 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń wymaga, aby przy ubezpieczeniu proponowanym w pakiecie jako uzupełnienie towaru dystrybutor zaproponował klientowi możliwość odrębnego zakupu tego towaru. Samo osobne zestawienie kosztów (ust. 1) tego nie zastępuje, a podanie tylko łącznej ceny pakietu nie spełnia nawet tego obowiązku; automatyczne zawarcie umowy z późniejszą informacją o rezygnacji narusza obowiązki informacyjne i interes klienta.

10. Jeżeli rozwiązania organizacyjne zapobiegające konfliktom interesów nie wystarczają, by uniknąć ryzyka naruszenia interesów klienta, broker ubezpieczeniowy dystrybuujący ubezpieczenia z grupy 3 działu I załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, przed zawarciem umowy:

1. ujawnia klientowi na trwałym nośniku ogólny charakter lub źródła konfliktu, w tym zależność prowizji od wolumenu umów
2. zgłasza konflikt interesów organowi nadzoru, a klienta informuje o nim dopiero na jego wyraźne żądanie
3. rezygnuje z prowizji za tę umowę, a wtedy nie musi niczego ujawniać klientowi przed jej zawarciem
4. uzyskuje od klienta pisemną zgodę na konflikt interesów, bez wskazywania jego charakteru ani źródeł

Art. 15 ust. 4 i 5 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń nakazuje brokerowi ujawnić klientowi przed zawarciem umowy ogólny charakter lub źródła konfliktu interesów, w tym poinformować, czy prowizja zależy od wolumenu zawartych umów, i przekazać te informacje na trwałym nośniku. Ogólna zgoda klienta bez wskazania charakteru i źródeł konfliktu nie spełnia tego obowiązku. Zgłoszenie do organu nadzoru nie zastępuje informacji, którą klient ma otrzymać bez żądania, a rezygnacja z prowizji nie zwalnia brokera z obowiązku ujawnienia.

11. Sprzedaż krzyżowa, do której odnosi się art. 10 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, polega na proponowaniu umowy ubezpieczenia:

1. jednocześnie w kilku zakładach ubezpieczeń w celu podziału ryzyka między współubezpieczycieli
2. razem z towarem lub usługą uzupełniającą, które nie są ubezpieczeniem ani gwarancją
3. w ramach jednej polisy obejmującej kilka rodzajów ryzyka, na przykład mienie i odpowiedzialność
4. z przeniesieniem części ryzyka na zakład reasekuracji w drodze umowy reasekuracji biernej

Art. 10 ust. 1 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń dotyczy umowy ubezpieczenia proponowanej w pakiecie z towarem lub usługą uzupełniającą, które nie są ubezpieczeniem ani gwarancją ubezpieczeniową; dyrektywa 2016/97 nazywa to sprzedażą krzyżową (art. 24). Współubezpieczenie dzieli ryzyko między zakłady, a reasekuracja bierna przenosi część ryzyka z zakładu na reasekuratora; żadne z nich nie łączy ubezpieczenia z towarem. Polisa od wielu rodzajów ryzyka też nie jest sprzedażą pakietową, bo wszystkie jej elementy są ubezpieczeniem (art. 24 ust. 5 dyrektywy 2016/97).

12. Broker Novak s.r.o. z siedzibą w Czechach, wpisany do rejestru pośredników w tym państwie, wykonuje działalność brokerską w Polsce w ramach swobody świadczenia usług. W Czechach ma ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej w wysokości odpowiadającej co najmniej polskiej minimalnej sumie gwarancyjnej. Jak to wpływa na obowiązek ubezpieczenia z art. 28 ust. 1 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń?

1. Musi zawrzeć dodatkową polską polisę OC, bo wykonuje działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
2. Obowiązek z art. 28 ust. 1 go nie dotyczy, bo ma w Czechach równoważną ochronę w wymaganej wysokości
3. Musi zawrzeć polską polisę OC na różnicę między czeską sumą gwarancyjną a polską sumą gwarancyjną
4. Musi uzyskać zezwolenie organu nadzoru, a dopiero potem czeska polisa zostanie uznana za wystarczającą

Art. 28 ust. 3 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń wyłącza stosowanie ust. 1 wobec podmiotu z innego państwa członkowskiego, który działa w Polsce przez oddział lub w ramach swobody świadczenia usług i ma w swoim państwie ubezpieczenie OC lub równoważną gwarancję w wysokości co najmniej minimalnej sumy gwarancyjnej. Nie musi więc zawierać polskiej polisy ani jej uzupełniać, a zezwolenie polskiego organu nie jest potrzebne, bo podstawą działania jest wpis do rejestru w państwie siedziby (art. 42 ust. 1).

13. Zarządca sukcesyjny zmarłego brokera ubezpieczeniowego, osoby fizycznej, która sama wykonywała czynności brokerskie, został ustanowiony 10 marca 2027 r. Do kiedy może złożyć wniosek o dokonanie zmiany treści wpisu do rejestru brokerów w przedmiocie zgłoszenia osoby mającej wykonywać czynności brokerskie?

1. do 17 marca 2027 r., czyli w terminie 7 dni jak przy zmianie danych wpisu
2. do 24 marca 2027 r., czyli w terminie 14 dni od dnia ustanowienia zarządcy
3. do 10 maja 2027 r., czyli w terminie 2 miesięcy od ustanowienia zarządcy
4. do 9 kwietnia 2027 r., czyli w terminie 30 dni od dnia ustanowienia zarządcy

Zgodnie z art. 39 ust. 6 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń zarządca sukcesyjny może złożyć taki wniosek w terminie 2 miesięcy od dnia jego ustanowienia, czyli przy ustanowieniu 10 marca 2027 r. do 10 maja 2027 r. Termin 7 dni dotyczy zmian danych wpisu (art. 61 ust. 1), a terminy 14 i 30 dni nie wynikają z art. 39; po bezskutecznym upływie terminu zezwolenie wygasa (ust. 8), a tryb ten nie ma zastosowania, gdy wpis obejmuje inne osoby wykonujące czynności brokerskie (ust. 7).

14. Brokerem ubezpieczeniowym w rozumieniu ustawy o dystrybucji ubezpieczeń jest:

1. osoba z zezwoleniem na działalność brokerską w zakresie ubezpieczeń, wpisana do rejestru brokerów
2. przedsiębiorca wykonujący działalność na podstawie umowy agencyjnej i wpisany do rejestru agentów
3. pracownik zakładu ubezpieczeń uprawniony przez ten zakład do bezpośredniej dystrybucji ubezpieczeń
4. osoba z zezwoleniem na działalność brokerską w zakresie reasekuracji, wpisana do rejestru brokerów

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń brokerem ubezpieczeniowym jest osoba fizyczna albo prawna, która ma wydane przez organ nadzoru zezwolenie na wykonywanie działalności brokerskiej w zakresie ubezpieczeń i jest wpisana do rejestru brokerów. Przedsiębiorca z umową agencyjną i wpisem do rejestru agentów jest agentem ubezpieczeniowym (pkt 2), pracownik zakładu wykonuje czynności dystrybucyjne zakładu ubezpieczeń (art. 4 ust. 5), a zezwolenie na działalność brokerską w zakresie reasekuracji ma broker reasekuracyjny (art. 3 ust. 1 pkt 4).

15. TU Alfa S.A. wprowadza dla pracowników premię za sprzedaż polis jednego wskazanego produktu, mimo że w ofercie są umowy, które lepiej odpowiadałyby potrzebom części klientów. Jak należy ocenić takie ustalenie?

1. Narusza art. 7 ust. 2, bo taki sposób wynagradzania jest sprzeczny z najlepiej pojętym interesem klientów
2. Jest dopuszczalne, jeżeli wysokość premii nie przekracza miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego pracownika
3. Wymaga zgody organu nadzoru wydanej przed wprowadzeniem premii, a po jej uzyskaniu jest zgodne z ustawą
4. Jest dopuszczalne, ponieważ premia dotyczy pracowników zakładu ubezpieczeń, a nie samych klientów

Art. 7 ust. 2 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń zakazuje ustaleń dotyczących wynagrodzeń lub celów sprzedaży, które zachęcałyby do proponowania określonej umowy, gdy można zaproponować inną, lepiej odpowiadającą potrzebom klienta; przepis obejmuje także osoby, przez które wykonywane są czynności dystrybucyjne zakładu. Adresat premii (pracownik, nie klient) ani jej wysokość względem pensji nie zmieniają oceny, bo ocenia się samą zachętę. Ustawa nie przewiduje zgody organu nadzoru, która uchylałaby ten zakaz.

16. Klientem w rozumieniu ustawy o dystrybucji ubezpieczeń jest w przypadku umowy gwarancji ubezpieczeniowej:

1. ubezpieczający, który zawiera z zakładem ubezpieczeń umowę ubezpieczenia majątkowego
2. beneficjent, na którego rzecz zakład ubezpieczeń udzielił gwarancji ubezpieczeniowej
3. zakład ubezpieczeń, który udzielił gwarancji ubezpieczeniowej na zlecenie klienta
4. zleceniodawca gwarancji ubezpieczeniowej, czyli osoba zlecająca jej udzielenie

Według art. 3 ust. 1 pkt 10 lit. b ustawy o dystrybucji ubezpieczeń klientem w przypadku umów gwarancji ubezpieczeniowej jest zleceniodawca gwarancji ubezpieczeniowej. Beneficjent gwarancji jest osobą, na której rzecz gwarancji udzielono, ale nie jest klientem w rozumieniu ustawy; zakład ubezpieczeń jest dystrybutorem, a ubezpieczający i ubezpieczony są klientami tylko przy umowach ubezpieczenia (lit. a).

17. Uczestnik egzaminu dla brokerów ubezpieczeniowych udzielił prawidłowej odpowiedzi na 71 pytań, na 4 pytania zaznaczył po dwie odpowiedzi, na 5 pytań nie odpowiedział, a na 20 pytań udzielił jednej odpowiedzi nieprawidłowej. Ile punktów uzyskał według zasad oceny określonych w rozporządzeniu w sprawie egzaminu dla brokerów?

1. 71 punktów
2. 51 punktów
3. 76 punktów
4. 80 punktów

Zgodnie z § 22 rozporządzenia w sprawie egzaminu dla brokerów za odpowiedź prawidłową przyznaje się 1 punkt, a za nieprawidłową, brak odpowiedzi albo więcej niż jedną odpowiedź 0 punktów, więc wynik to 71 punktów. Wynik 76 doliczałby pytania bez odpowiedzi, 80 dodatkowo pytania z podwójnym zaznaczeniem, a 51 odejmowałby 20 punktów za błędne odpowiedzi, choć punktów ujemnych nie ma. Do zdania egzaminu (§ 23 ust. 1: co najmniej 75 punktów) brakuje 4 punktów.

18. Osoba, która prowadzi działalność brokerską w zakresie ubezpieczeń bez zezwolenia, podlega według ustawy o dystrybucji ubezpieczeń:

1. karze pieniężnej nakładanej w drodze decyzji organu nadzoru, bez odpowiedzialności karnej
2. grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do roku
3. karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5, bez możliwości orzeczenia grzywny
4. grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do lat 2

Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń kto wykonuje działalność brokerską w zakresie ubezpieczeń bez wymaganego zezwolenia, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do lat 2 (stan tekstu na 1 lutego 2027 r.). Odpowiedzialność jest więc karna, a nie tylko administracyjna; kara do roku dotyczy art. 90 ust. 1 (używanie określeń wskazujących na dystrybucję bez uprawnień), a dolnej granicy 6 miesięcy ani kary do lat 5 ustawa tu nie przewiduje.

19. Czynności w zakresie dystrybucji ubezpieczeń broker ubezpieczeniowy wykonuje w ramach działalności brokerskiej:

1. w imieniu lub na rzecz zakładu ubezpieczeń, z którym zawarł umowę agencyjną
2. we własnym imieniu, ale na rachunek zakładu ubezpieczeń, który mu płaci
3. w imieniu lub na rzecz klienta, który udzielił mu pełnomocnictwa
4. w imieniu klienta i zakładu ubezpieczeń jednocześnie, jako pośrednik obu stron

Art. 4 ust. 4 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń stanowi, że broker ubezpieczeniowy wykonuje czynności dystrybucyjne w imieniu lub na rzecz klienta. W imieniu lub na rzecz zakładu ubezpieczeń działa agent (art. 4 ust. 3), a nie broker; broker nie działa na rachunek zakładu ani jednocześnie w imieniu obu stron umowy, bo ustawa wiąże jego czynności z klientem. To rozróżnienie broker-agent jest podstawą całej ustawy.

20. Organem właściwym do wydawania zezwoleń na działalność brokerską w zakresie ubezpieczeń jest:

1. Komisja Egzaminacyjna dla Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych
2. Rzecznik Finansowy po rozpatrzeniu wniosku zainteresowanego
3. minister właściwy do spraw instytucji finansowych jako organ rządowy
4. Komisja Nadzoru Finansowego, która rozstrzyga w drodze decyzji

Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń zezwolenie wydaje organ nadzoru w drodze decyzji, a organem nadzoru jest Komisja Nadzoru Finansowego (art. 3 ust. 1 pkt 12). Komisja Egzaminacyjna przeprowadza egzamin i uznaje studia, Rzecznik Finansowy nie wydaje zezwoleń, a minister właściwy do spraw instytucji finansowych powołuje członków Komisji i wydaje rozporządzenia.

21. Które stwierdzenie o nadzorze nad brokerami ubezpieczeniowymi jest prawdziwe?

1. Nadzór nad działalnością brokerów sprawuje Rzecznik Finansowy, a Komisja Nadzoru Finansowego wydaje im zezwolenia
2. Nadzór nad działalnością brokerów sprawuje Polska Izba Ubezpieczeń na podstawie upoważnienia organu nadzoru
3. Nadzór nad działalnością brokerów sprawuje organ nadzoru, którym jest Komisja Nadzoru Finansowego
4. Nadzór nad działalnością brokerów sprawuje Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w zakresie ubezpieczeń obowiązkowych

Art. 62 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń przekazuje nadzór nad działalnością brokerów ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych organowi nadzoru, którym według art. 3 ust. 1 pkt 12 jest Komisja Nadzoru Finansowego. Rzecznik Finansowy nie jest organem nadzoru nad brokerami, Polska Izba Ubezpieczeń udziela informacji o agentach na wniosek (art. 52 ust. 6), ale nie nadzoruje brokerów, a Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny nie ma uprawnień nadzorczych wobec brokerów.

22. Wyniki egzaminu dla brokerów ubezpieczeniowych ogłoszono 12 marca 2027 r. Pan Adam T. nie zgadza się z oceną swojego testu. Do kiedy może wnieść pisemne odwołanie do Komisji?

1. do 19 marca 2027 r., czyli w terminie 7 dni od ogłoszenia wyników
2. do 11 kwietnia 2027 r., czyli w terminie 30 dni od ogłoszenia wyników
3. do 12 kwietnia 2027 r., czyli w terminie miesiąca od ogłoszenia wyników
4. do 26 marca 2027 r., czyli w terminie 14 dni od ogłoszenia wyników

Zgodnie z § 27 ust. 1 rozporządzenia w sprawie egzaminu dla brokerów uczestnik ma prawo pisemnie odwołać się do Komisji w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia wyników, czyli przy ogłoszeniu 12 marca 2027 r. do 26 marca 2027 r. Termin 30 dni (który dałby 11 kwietnia 2027 r.) dotyczy rozpatrzenia odwołania przez Komisję i biegnie od dnia jego otrzymania (§ 27 ust. 2), a siedem dni ani miesiąc nie wynikają z rozporządzenia.

23. Broker Omega sp. z o.o. zawarł z TU Sigma S.A. umowę ubezpieczenia mienia własnego biura, w której występuje jako ubezpieczający i ubezpieczony. Czy narusza to zakaz stałego stosunku umownego z zakładem ubezpieczeń?

1. Tak, bo roczna umowa z zakładem ubezpieczeń tworzy stały stosunek umowny
2. Tak, chyba że umowę zawarto za pośrednictwem innego brokera ubezpieczeniowego
3. Nie, bo zakaz stałego stosunku umownego dotyczy agentów, a nie brokerów
4. Nie, bo ustawa wprost wyłącza z zakazu własne ubezpieczenia brokera

Zakaz z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń nie dotyczy, zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 1, umowy ubezpieczenia, na podstawie której broker jest ubezpieczonym lub ubezpieczającym, więc ubezpieczenie własnego biura jest dozwolone. Czas trwania umowy ani udział innego brokera nie mają znaczenia, a zakaz z art. 30 ust. 1 pkt 2 obowiązuje właśnie brokera ubezpieczeniowego.

24. Po wydaniu zezwolenia brokerowi ubezpieczeniowemu jego wpis do rejestru brokerów następuje:

1. na wniosek zakładu ubezpieczeń złożony w ciągu 14 dni od wydania zezwolenia
2. na wniosek brokera złożony w terminie 7 dni od otrzymania zezwolenia
3. z urzędu przez organ nadzoru, z dniem wydania zezwolenia brokerowi
4. po zdaniu egzaminu, na podstawie uchwały Komisji Egzaminacyjnej o wpisie

Zgodnie z art. 58 ust. 1 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń organ nadzoru dokonuje wpisu do rejestru brokerów z urzędu, z dniem wydania zezwolenia. Inaczej jest w rejestrze agentów, do którego wniosek składa zakład ubezpieczeń, niezwłocznie po zawarciu umowy agencyjnej, nie później niż w terminie 14 dni (art. 53 ust. 1). Broker nie składa wniosku o wpis, bo wniosek o zmianę treści wpisu (art. 61 ust. 1, 7 dni) dotyczy dopiero późniejszych zmian danych, a Komisja Egzaminacyjna nie prowadzi rejestru.

25. Określenia wskazujące na wykonywanie działalności brokerskiej w zakresie ubezpieczeń mogą być używane w firmie lub reklamie przez podmiot, który:

1. jest wpisany do rejestru agentów i ma zawartą umowę agencyjną z zakładem ubezpieczeń
2. złożył wniosek o zezwolenie, lecz organ nadzoru nie zdążył go jeszcze rozpatrzyć w terminie
3. posiada zezwolenie organu nadzoru na wykonywanie działalności brokerskiej w ubezpieczeniach
4. zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu działalności brokerskiej

Art. 33 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń zastrzega używanie w firmie lub reklamie określeń wskazujących na działalność brokerską dla podmiotu z zezwoleniem organu nadzoru (albo działającego w Polsce zgodnie z art. 42 ust. 1). Wpis do rejestru agentów, samo złożenie wniosku i zawarcie umowy OC nie wystarczają bez zezwolenia; podmiot, który nie jest dystrybutorem ubezpieczeń i używa określeń wskazujących na dystrybucję ubezpieczeń, podlega karze z art. 90 ust. 1.

26. Poszukującym ochrony ubezpieczeniowej w rozumieniu ustawy o dystrybucji ubezpieczeń jest osoba, która:

1. wyraziła wobec dystrybutora ubezpieczeń wolę podjęcia czynności służących zawarciu przez nią umowy ubezpieczenia
2. zawarła już umowę ubezpieczenia i opłaciła składkę za pierwszy okres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń
3. została wskazana w umowie ubezpieczenia jako uprawniona do odbioru świadczenia po zajściu zdarzenia ubezpieczeniowego
4. udzieliła brokerowi pisemnego pełnomocnictwa do wykonywania czynności brokerskich w jej imieniu

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń poszukujący ochrony ubezpieczeniowej to osoba, która wyraziła wobec dystrybutora ubezpieczeń wolę podjęcia czynności służących zawarciu przez nią umowy ubezpieczenia. Osoba, która już zawarła umowę i zapłaciła składkę, jest ubezpieczającym; uprawniony z umowy to odrębne pojęcie, a pełnomocnictwo dla brokera (art. 27 ust. 1) nie jest warunkiem tego statusu.

27. Działalność brokera ubezpieczeniowego z zezwoleniem Komisji Nadzoru Finansowego i wpisem do rejestru brokerów, wykonywana w innym państwie Unii Europejskiej w ramach swobody świadczenia usług bez oddziału, podlega nadzorowi:

1. organu państwa przyjmującego, który przejmuje nadzór nad działalnością na swoim terytorium
2. polskiego organu nadzoru, bo wyjątek od jego nadzoru dotyczy działalności przez oddział
3. Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA)
4. organu państwa przyjmującego w zakresie obowiązków określonych w art. 7–11 ustawy

Zgodnie z art. 41 ust. 2 i 3 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń broker z zezwoleniem organu nadzoru i wpisem do rejestru brokerów może działać w innym państwie członkowskim w ramach swobody świadczenia usług, a jego działalność podlega nadzorowi polskiego organu nadzoru. Wyjątek z ust. 3, obejmujący m.in. obowiązki z art. 7–11, dotyczy tylko działalności wykonywanej w innym państwie przez oddział, którego tu nie ma. Organ państwa przyjmującego nie przejmuje więc nadzoru ani w całości, ani w zakresie art. 7–11, a ustawa nie przyznaje EIOPA roli organu nadzoru nad pośrednikami.

28. Broker Nowak sp. z o.o. zamierza zawrzeć z TU Delta S.A. umowę agencyjną i wykonywać czynności agencyjne obok czynności brokerskich. Czy ustawa o dystrybucji ubezpieczeń na to pozwala?

1. Tak, jeżeli zawiadomi o tym organ nadzoru w terminie 7 dni od zawarcia umowy agencyjnej
2. Nie, broker ubezpieczeniowy nie może wykonywać działalności agencyjnej ani czynności agencyjnych
3. Nie, chyba że agencja dotyczy innego działu ubezpieczeń niż działalność brokerska
4. Tak, jeżeli jego klienci wyrażą na piśmie zgodę na łączenie działalności brokerskiej i agencyjnej

Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń broker ubezpieczeniowy nie może wykonywać działalności agencyjnej ani czynności agencyjnych. Wynika to z różnicy ról: broker działa w imieniu lub na rzecz klienta, a agent na rzecz zakładu ubezpieczeń. Zakaz nie zależy od zawiadomienia organu nadzoru, od zgody klientów ani od działu ubezpieczeń, którego dotyczyłaby agencja.

29. Pan Jan K. prosi brokera o ubezpieczenie floty samochodów dostawczych swojej firmy. Co broker powinien zrobić najpierw, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń?

1. Przedstawić ofertę jednego zakładu ubezpieczeń, z którym łączy go najkorzystniejsza umowa rozliczeniowa
2. Na podstawie informacji od klienta określić jego wymagania i potrzeby oraz obiektywnie przedstawić produkt
3. Uzyskać od klienta pełnomocnictwo, a analizę jego potrzeb pozostawić zakładowi ubezpieczeń
4. Przekazać klientowi OWU kilku zakładów, aby sam wskazał potrzebny mu zakres ochrony

Art. 8 ust. 1 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń nakazuje przed zawarciem umowy określić, na podstawie informacji od klienta, jego wymagania i potrzeby oraz podać obiektywne informacje o produkcie w zrozumiałej formie. Kierowanie się jedną ofertą zaprzecza temu obowiązkowi i najlepiej pojętemu interesowi klienta. Ustawa nakłada analizę potrzeb na dystrybutora, więc nie można jej przerzucić na zakład ubezpieczeń ani na klienta, któremu przekazano same OWU.

30. W odróżnieniu od agenta ubezpieczeniowego, który przy pierwszej czynności udostępnia klientowi dokument pełnomocnictwa, broker ubezpieczeniowy okazuje zakładowi ubezpieczeń i klientowi przy pierwszej czynności:

1. dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku ubezpieczeniowym lub prawniczym
2. dokument pełnomocnictwa udzielonego mu przez zakład ubezpieczeń do zawarcia umowy
3. zezwolenie na wykonywanie działalności brokerskiej w zakresie ubezpieczeń
4. umowę agencyjną zawartą z zakładem ubezpieczeń na czas nieokreślony

Art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń nakazuje brokerowi okazać przy pierwszej czynności zezwolenie na wykonywanie działalności brokerskiej. Pełnomocnictwo (art. 22 ust. 1 pkt 1) to dokument agenta, który działa na rzecz zakładu. Dyplom nie jest wskazany w tym przepisie, a umowa agencyjna z zakładem jest dla brokera niedopuszczalna (art. 30 ust. 1 pkt 1 i 2).

31. Broker Orion sp. z o.o. pośredniczy w zawarciu umowy ubezpieczenia obejmującej duże ryzyka. Czy musi przekazać klientowi w postaci papierowej informacje, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń?

1. Tak, bo ten obowiązek nie zależy od rodzaju ryzyka objętego umową ubezpieczenia ani od klienta
2. Tak, ale może je przekazać dopiero po zawarciu umowy, w ciągu 14 dni od dnia jej zawarcia
3. Nie, bo przy umowie obejmującej duże ryzyka dystrybutor nie ma obowiązku przekazania tych informacji
4. Nie, jeżeli klient jest przedsiębiorcą, niezależnie od tego, jakie ryzyka obejmuje umowa ubezpieczenia

Art. 9 ust. 8 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń zwalnia dystrybutora z przekazywania informacji z ust. 1 i 2, gdy umowa obejmuje duże ryzyka. Obowiązek zależy więc od rodzaju ryzyka, a nie od tego, że klientem jest przedsiębiorca. Ustawa nie przewiduje przekazania tych informacji po zawarciu umowy w ciągu 14 dni.

32. Organ nadzoru jest obowiązany cofnąć zezwolenie brokerowi ubezpieczeniowemu w drodze decyzji, jeżeli:

1. broker w rażący sposób naruszył interesy zleceniodawcy przy wykonywaniu czynności brokerskich
2. klient złożył skargę na działania brokera do Rzecznika Finansowego i do organu nadzoru
3. broker w ciągu ostatniego roku nie zawarł w imieniu klientów nowej umowy ubezpieczenia
4. broker przestał spełniać wymogi do prowadzenia działalności brokerskiej określone ustawą

Art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń nakazuje organowi nadzoru cofnąć zezwolenie, gdy broker przestał spełniać wymogi do wykonywania działalności brokerskiej określone ustawą (pkt 2: także na wniosek brokera). Rażące naruszenie interesów zleceniodawcy to podstawa uznaniowa z ust. 2, przy której organ nadzoru może cofnąć zezwolenie, a skarga do Rzecznika Finansowego ani brak zawartych umów w ciągu roku nie są podstawą cofnięcia.

33. Firma Rzeczoznawcza Delta sp. z o.o. wycenia szkody i sporządza ekspertyzy na zlecenie TU Alfa S.A. w związku ze zgłoszonymi roszczeniami. Nie doradza klientom w sprawie zawarcia umów ubezpieczenia. Jak należy ocenić jej działalność na gruncie ustawy o dystrybucji ubezpieczeń?

1. Nie jest to dystrybucja ubezpieczeń, dopóki spółka nie pobiera wynagrodzenia od klientów
2. Jest to dystrybucja ubezpieczeń, bo spółka pomaga w wykonywaniu umów ubezpieczenia przy likwidacji szkód
3. Nie jest to dystrybucja ubezpieczeń, bo wycena szkód i ekspertyzy zostały z niej wyłączone przez ustawę
4. Jest to działalność agencyjna, bo spółka działa na zlecenie zakładu ubezpieczeń Alfa

Zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń za dystrybucję ubezpieczeń nie uznaje się obsługi roszczeń, wyceny szkód i sporządzania ekspertyz związanych z tymi szkodami. Spółka nie doradza ani nie pośredniczy w zawieraniu umów, więc nie jest agentem (czynności na rzecz zakładu ubezpieczeń) ani brokerem (czynności na rzecz klienta), a wyłączenie z art. 6 pkt 2 nie zależy od tego, kto płaci jej wynagrodzenie. Art. 4 ust. 1 pkt 3 dotyczy pomocy udzielanej przez pośrednika ubezpieczeniowego, a nie wyłączonej wyceny szkód.

34. Za szkodę wyrządzoną klientowi przez agenta ubezpieczeniowego, który wykonuje czynności agencyjne na rzecz jednego zakładu ubezpieczeń, odpowiada:

1. sam agent ubezpieczeniowy, jako odrębny przedsiębiorca
2. zakład ubezpieczeń, na rzecz którego działa agent
3. agent, a zakład dopiero przy niewypłacalności agenta
4. zakład ubezpieczeń, jeżeli ponosi winę w wyborze agenta

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń za szkodę wyrządzoną przez agenta ubezpieczeniowego w związku z czynnościami agencyjnymi odpowiada zakład ubezpieczeń, na rzecz którego agent działa, a art. 429 Kodeksu cywilnego nie ma zastosowania. Własna odpowiedzialność agenta dotyczy agenta działającego na rzecz więcej niż jednego zakładu w tym samym dziale ubezpieczeń (ust. 2); odpowiedzialność zakładu nie zależy ani od jego winy w wyborze agenta, ani od niewypłacalności agenta.

35. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o podatku od towarów i usług świadczone przez brokera usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych są:

1. opodatkowane stawką podstawową tego podatku
2. opodatkowane stawką zerową tego podatku
3. opodatkowane stawką obniżoną tego podatku
4. zwolnione od tego podatku z mocy ustawy

Art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia od podatku usługi ubezpieczeniowe, reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w ich świadczeniu. Nie są to więc usługi opodatkowane stawką podstawową, obniżoną ani zerową. Zgodnie z art. 43 ust. 15 zwolnienie nie obejmuje ściągania długów, usług doradztwa i usług w zakresie leasingu.