⚖️ Prawo cywilne i gospodarcze

1. Za jakie następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda, ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą zobowiązany według art. 361 § 1 k.c.?

1. za każde następstwo, także nietypowe i niemożliwe do przewidzenia
2. za następstwa przewidziane przez poszkodowanego w chwili zdarzenia
3. tylko za normalne następstwa, w granicach adekwatnego związku przyczynowego
4. za następstwa, których wartość nie przekracza wartości przedmiotu umowy

Zgodnie z art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, a w tych granicach naprawienie szkody obejmuje straty i utracone korzyści (art. 361 § 2 k.c.). Odpowiedzialność nie rozciąga się na każde następstwo, nie zależy od przewidywań poszkodowanego ani od wartości przedmiotu umowy, bo kryterium jest adekwatny związek przyczynowy.

2. Broker Zeta sp. z o.o. i TU Alfa S.A., obie będące przedsiębiorcami, zawarły ustnie umowę, dla której przepis zastrzega formę pisemną wyłącznie dla celów dowodowych. W sporze Zeta powołuje świadków na fakt zawarcia umowy. Czy sąd może dopuścić ten dowód?

1. nie, bo brak zastrzeżonej formy pisemnej wyklucza dowód z zeznań świadków na fakt czynności
2. tak, bo przepisów o skutkach braku takiej formy nie stosuje się między przedsiębiorcami
3. nie, chyba że obie strony wyrażą zgodę na przeprowadzenie takiego dowodu
4. tak, ale pod warunkiem że o dopuszczenie świadków wnioskuje konsument w sporze

Zgodnie z art. 74 § 4 k.c. przepisów o skutkach niezachowania formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej przewidzianej dla celów dowodowych nie stosuje się do czynności prawnych w stosunkach między przedsiębiorcami, więc zakaz dowodu ze świadków z art. 74 § 1 k.c. tu nie obowiązuje. Zgoda stron i żądanie konsumenta z art. 74 § 2 k.c. są potrzebne poza stosunkami między przedsiębiorcami, a Zeta i Alfa konsumentami nie są. Sam brak formy dowodowej nie wyklucza więc dowodu z zeznań świadków.

3. Co Kodeks cywilny stanowi o prawie stron umowy agencyjnej do żądania pisemnego potwierdzenia treści umowy?

1. prawo to przysługuje agentowi, ale nie przysługuje dającemu zlecenie
2. uprawnienie przysługuje po wpisie umowy do rejestru przedsiębiorców KRS
3. uprawnienie można wyłączyć w umowie, jeśli strony wyraźnie się go zrzekły na piśmie
4. każda strona może go żądać, a zrzeczenie się tego uprawnienia jest nieważne

Art. 758² k.c. daje każdej ze stron umowy agencyjnej prawo żądania od drugiej pisemnego potwierdzenia treści umowy oraz postanowień ją zmieniających lub uzupełniających, a zrzeczenie się tego uprawnienia jest nieważne. Uprawnienie nie jest więc zastrzeżone dla agenta, nie zależy od wpisu do rejestru, a zrzeczenie w umowie nie jest skuteczne, nawet jeśli strony uczyniły to wyraźnie.

4. Spółka Omega sp. z o.o., samoistny posiadacz samochodu, oddała go w najem Annie W., która objęła go w posiadanie zależne. Podczas jazdy Anna W. wyrządziła szkodę osobie trzeciej bez zderzenia z innym pojazdem. Kto ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka?

1. Omega sp. z o.o., jako właściciel i samoistny posiadacz tego pojazdu
2. Omega sp. z o.o. i Anna W. solidarnie, jako posiadacze tego pojazdu
3. ubezpieczyciel pojazdu, który wstępuje w miejsce posiadacza pojazdu
4. Anna W., jako posiadacz zależny pojazdu oddanego jej w najem

Art. 436 § 1 k.c. rozciąga odpowiedzialność z art. 435 k.c. na samoistnego posiadacza mechanicznego środka komunikacji, ale gdy oddał go w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny; najemca Anna W. jest takim posiadaczem. Omega nie odpowiada na tej podstawie jako właściciel, odpowiedzialność nie jest solidarna z samoistnym posiadaczem, a ubezpieczyciel odpowiada z umowy ubezpieczenia, a nie jako posiadacz pojazdu.

5. W umowie zawartej przez spółkę Broker Nowak sp. z o.o. z klientem jedno z postanowień jest sprzeczne z ustawą, więc jest nieważne; pozostałe postanowienia są poprawne. Z okoliczności nie wynika, że bez tego postanowienia umowy by nie zawarto. Jaki jest skutek nieważności tego postanowienia?

1. cała umowa jest nieważna, bo jedna wada obejmuje czynność w całości
2. umowa pozostaje w mocy co do pozostałych postanowień, poza nieważnym
3. umowa jest ważna, a nieważne postanowienie wiąże strony do orzeczenia sądu
4. umowa wymaga potwierdzenia przez obie strony w formie pisemnej

Według art. 58 § 3 k.c., gdy nieważnością dotknięta jest tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez nieważnych postanowień nie zostałaby dokonana; w opisanej sytuacji takiej okoliczności nie ma. Nieważność całej umowy wchodziłaby w grę dopiero wtedy, gdyby bez tego postanowienia umowa nie została zawarta. Nieważność działa z mocy prawa, więc nieważne postanowienie nie wiąże stron aż do orzeczenia sądu, a ustawa nie uzależnia utrzymania reszty umowy od jej pisemnego potwierdzenia przez strony.

6. Umowę agencyjną między spółką Alfa sp. z o.o. a agentem, spółką Beta sp. z o.o., zawarto w formie pisemnej; umowa nie zastrzega innej formy jej wypowiedzenia. W jakiej formie Alfa musi co najmniej złożyć oświadczenie o wypowiedzeniu tej umowy?

1. w formie pisemnej z podpisem członka zarządu poświadczonym notarialnie
2. w formie dokumentowej, np. w wiadomości e-mail pozwalającej ustalić nadawcę
3. w dowolnej formie, także ustnie, bo wypowiedzenie nie wymaga formy
4. w formie aktu notarialnego, bo umowa agencyjna ma charakter ciągły

Art. 77 § 2 k.c. wymaga dla wypowiedzenia umowy zawartej w formie pisemnej zachowania formy dokumentowej, chyba że ustawa lub umowa zastrzega inną formę; przepisy o umowie agencyjnej (art. 764¹ k.c.) regulują terminy wypowiedzenia, a nie jego formę. Formę dokumentową zachowuje oświadczenie złożone w postaci dokumentu w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej (art. 77² k.c.), np. e-mail. Podpis poświadczony notarialnie i akt notarialny przekraczają ten wymóg, bo nie zastrzega ich ani ustawa, ani umowa, a wypowiedzenie ustne go nie spełnia.

7. Kto, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, ma prawo reprezentować spółkę jawną wobec osób trzecich?

1. wspólnik, który wniósł największy wkład, w zakresie czynności sądowych i pozasądowych
2. każdy wspólnik, w zakresie wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki
3. organ nadzorczy powołany przez wspólników, w zakresie czynności sądowych i pozasądowych
4. wspólnicy działający łącznie z prokurentem, w zakresie czynności sądowych i pozasądowych

Zgodnie z art. 29 § 1 Kodeksu spółek handlowych każdy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę jawną, a według art. 29 § 2 Kodeksu spółek handlowych prawo to dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Umowa może pozbawić wspólnika tego prawa albo uzależnić je od działania łącznie z innym wspólnikiem lub prokurentem (art. 30 § 1 Kodeksu spółek handlowych), ale w treści pytania takich postanowień nie ma; wielkość wkładu ani organ nadzorczy nie decydują o reprezentacji.

8. Spółka Gamma sp. z o.o. złożyła oświadczenie woli pod wpływem błędu co do treści odpłatnej czynności prawnej. Broker Nowak, któremu je złożono, nie wywołał błędu, nie wiedział o nim i nie mógł go z łatwością zauważyć. Czy Gamma może uchylić się od skutków tego oświadczenia?

1. tak, bo każdy błąd co do treści czynności uprawnia do uchylenia się od oświadczenia
2. nie, bo przy czynności odpłatnej adresat musiałby błąd wywołać, znać lub móc łatwo zauważyć
3. nie, bo przy czynności odpłatnej uchylenie się od skutków błędu jest wyłączone
4. tak, jeżeli złoży adresatowi pisemne oświadczenie w ciągu roku od wykrycia błędu

Według art. 84 § 1 k.c. przy oświadczeniu złożonym innej osobie uchylenie się od skutków błędu jest możliwe tylko wtedy, gdy błąd wywołała ta osoba, wiedziała o nim albo mogła go z łatwością zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności nieodpłatnej, a tu czynność była odpłatna. Sama istotność błędu (art. 84 § 2 k.c.) nie wystarcza, bo trzeba spełnić warunek dotyczący adresata. Przy czynności odpłatnej uchylenie się nie jest wyłączone, lecz zależy od tego warunku; samo pisemne oświadczenie złożone w ciągu roku od wykrycia błędu (art. 88 k.c.) nie wystarcza, gdy warunek nie jest spełniony.

9. Który podmiot może udzielić prokury?

1. każda pełnoletnia osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych
2. spółka akcyjna, lecz nie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ani jawna
3. przedsiębiorca podlegający obowiązkowi wpisu do CEIDG lub do rejestru KRS
4. prokurent, który chce przenieść swoją prokurę na inną osobę fizyczną

Zgodnie z art. 109¹ § 1 k.c. prokura jest pełnomocnictwem udzielanym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Pełna zdolność do czynności prawnych jest wymogiem stawianym prokurentowi (art. 109² § 2 k.c.), a nie warunkiem udzielenia prokury. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka jawna, jako przedsiębiorcy wpisywani do rejestru przedsiębiorców, również mogą udzielić prokury, a prokurent nie może przenieść prokury (art. 109⁶ k.c.).

10. Prokurent spółki Delta sp. z o.o., wpisanej do rejestru przedsiębiorców KRS, chce sprzedać nieruchomość należącą do spółki. Czego, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego o prokurze, potrzebuje prokurent do zbycia tej nieruchomości?

1. niczego więcej, bo prokura obejmuje czynności sądowe i pozasądowe przedsiębiorstwa
2. pełnomocnictwa do tej poszczególnej czynności, bo prokura jej nie obejmuje
3. wpisu tej czynności do rejestru przedsiębiorców przez sąd rejestrowy
4. ustanowienia prokury oddziałowej wpisanej do rejestru oddziału spółki

Art. 109³ k.c. wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności przy zbywaniu i obciążaniu nieruchomości oraz przy zbyciu przedsiębiorstwa, więc sama prokura nie wystarcza, mimo że obejmuje czynności związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa (art. 109¹ § 1 k.c.). Wpis do rejestru nie zastępuje pełnomocnictwa, a prokura oddziałowa z art. 109⁵ k.c. tylko zawęża prokurę do spraw oddziału i niczego nie rozszerza.

11. W przedsiębiorstwie produkcyjnym Delta S.A., napędzanym energią elektryczną, doszło do awarii, w której uszkodzono mienie sąsiada, firmy Epsilon sp. z o.o. Szkoda nie wynikła z siły wyższej ani z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej. Na jakiej zasadzie odpowiada Delta?

1. na zasadzie odpowiedzialności kontraktowej, bo obie strony są przedsiębiorcami
2. na zasadzie winy, jeżeli Epsilon udowodni zawinienie zarządu spółki Delta
3. na zasadzie ryzyka, jako prowadząca przedsiębiorstwo wprawiane w ruch siłami przyrody
4. na zasadzie słuszności, według swobodnego uznania sądu rozpoznającego sprawę

Zgodnie z art. 435 § 1 k.c. prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody, w tym elektryczności, odpowiada za szkodę na osobie lub mieniu na zasadzie ryzyka, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Poszkodowany nie musi więc dowodzić winy (zasadę winy wyraża art. 415 k.c.), a odpowiedzialność nie jest kontraktowa (art. 471 k.c.) ani oparta na słuszności.

12. W jakiej formie należy, pod rygorem nieważności, udzielić pełnomocnictwa ogólnego?

1. w formie aktu notarialnego u wybranego notariusza
2. w formie pisemnej z własnoręcznym podpisem mocodawcy
3. w formie dokumentowej, np. w wiadomości e-mail mocodawcy
4. w dowolnej formie, także ustnej lub dorozumianej

Art. 99 § 2 k.c. wymaga, by pełnomocnictwo ogólne było pod rygorem nieważności udzielone na piśmie, czyli z własnoręcznym podpisem mocodawcy (art. 78 § 1 k.c.). Akt notarialny byłby potrzebny, gdyby szczególna forma czynności wymagała go także dla pełnomocnictwa (art. 99 § 1 k.c.), ale nie dla pełnomocnictwa ogólnego. Forma dokumentowa ani forma ustna nie spełnia tego wymogu.

13. Przedsiębiorcą w rozumieniu Kodeksu cywilnego jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna, która prowadzi:

1. w cudzym imieniu działalność gospodarczą na podstawie pełnomocnictwa
2. we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową
3. działalność zarobkową po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS
4. działalność gospodarczą na rachunek Skarbu Państwa lub gminy

Art. 43¹ k.c. określa przedsiębiorcę jako osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną z art. 33¹ § 1 k.c., która prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Działanie w cudzym imieniu na podstawie pełnomocnictwa nie czyni nikogo przedsiębiorcą, a wpis do rejestru KRS nie należy do definicji z tego przepisu. Działalność na rachunek państwa lub gminy nie tworzy odrębnej kategorii przedsiębiorców.

14. Pan Jan K. wyrządził szkodę spółce Gamma sp. z o.o. Spółka mogła zabezpieczyć uszkodzony towar, ale tego nie zrobiła, przez co szkoda okazała się większa. Jak wpływa to na obowiązek naprawienia szkody przez pana Jana K.?

1. obowiązek ulega odpowiedniemu zmniejszeniu, zwłaszcza według stopnia winy obu stron
2. obowiązek pozostaje bez zmian, bo zaniechanie poszkodowanego nie jest przyczynieniem się
3. obowiązek wygasa, ponieważ poszkodowany przyczynił się do zwiększenia szkody
4. obowiązek zmniejsza się o połowę, bo przy przyczynieniu szkodę dzieli się po równo

Art. 362 k.c. przewiduje, że jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Niezabezpieczenie towaru jest przyczynieniem się do zwiększenia szkody, więc obowiązek nie pozostaje bez zmian i nie wygasa, a jego zmniejszenie zależy od okoliczności, zwłaszcza od stopnia winy, a nie od sztywnego podziału po połowie.

15. Które z poniższych stwierdzeń o niedozwolonych postanowieniach umownych NIE jest zgodne z art. 385¹ k.c.?

1. ciężar dowodu uzgodnienia indywidualnego spoczywa na tym, kto się na nie powołuje
2. po uznaniu postanowienia za niewiążące strony są związane umową w pozostałym zakresie
3. postanowienie o jednoznacznie sformułowanej cenie podlega kontroli jako niedozwolone
4. postanowienia przejęte z wzorca zaproponowanego konsumentowi uznaje się za nieuzgodnione

Fałszywe jest stwierdzenie o cenie: art. 385¹ § 1 k.c. wyłącza z kontroli postanowienia określające główne świadczenia stron, w tym cenę, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Prawdziwe są pozostałe: strony są związane umową w pozostałym zakresie (art. 385¹ § 2 k.c.), postanowienia przejęte z wzorca są nieuzgodnione indywidualnie (art. 385¹ § 3 k.c.), a ciężar dowodu uzgodnienia spoczywa na powołującym się na nie (art. 385¹ § 4 k.c.).

16. Spółka akcyjna ma wieloosobowy zarząd. Wobec kogo, zgodnie z Kodeksem spółek handlowych, mogą być dokonywane oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce?

1. co najmniej dwóch członków zarządu działających łącznie
2. przewodniczącego rady nadzorczej tej spółki akcyjnej
3. pełnomocnika ustanowionego przez walne zgromadzenie
4. jednego członka zarządu lub prokurenta tej spółki

Art. 373 § 2 Kodeksu spółek handlowych stanowi, że oświadczenia składane spółce akcyjnej oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta, więc nie trzeba działania kilku członków zarządu; łączne działanie dwóch członków zarządu z art. 373 § 1 Kodeksu spółek handlowych dotyczy składania oświadczeń w imieniu spółki, a nie ich przyjmowania. Przewodniczący rady nadzorczej ani pełnomocnik ustanowiony przez walne zgromadzenie nie są wskazani w tym przepisie jako adresaci oświadczeń i pism.

17. Dwunastoletni Piotr K. bez wiedzy rodziców podpisał ze spółką Delta sp. z o.o. umowę o płatną usługę abonamentową o znacznej wartości. Zawarta przez niego umowa:

1. jest ważna, o ile rodzice nie sprzeciwią się jej w ciągu roku od zawarcia umowy
2. jest ważna, ponieważ małoletni ma zdolność prawną od chwili urodzenia
3. jest nieważna, bo osoba poniżej 13 lat nie ma zdolności do czynności prawnych
4. jest ważna w części odpowiadającej drobnym wydatkom życia codziennego dziecka

Zgodnie z art. 12 k.c. osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, nie mają zdolności do czynności prawnych, a według art. 14 § 1 k.c. czynność prawna dokonana przez taką osobę jest nieważna. Nie jest ona więc ważna ani wzruszalna w terminie rocznym, bo termin roczny dotyczy wad oświadczenia woli, a nie braku zdolności. Wyjątek z art. 14 § 2 k.c. obejmuje drobne umowy życia codziennego i nie dotyczy umowy o znacznej wartości, a zdolność prawna z art. 8 k.c. to co innego niż zdolność do czynności prawnych.

18. Umowa zlecenia nie wspomina o wynagrodzeniu, a z okoliczności nie wynika, czy strony chciały, by zlecenie było odpłatne. Co z tego wynika według Kodeksu cywilnego?

1. zlecenie uważa się za nieodpłatne, bo wynagrodzenie musi być wyraźnie zastrzeżone
2. za wykonanie zlecenia należy się przyjmującemu wynagrodzenie
3. wynagrodzenie należy się, o ile przyjmujący zlecenie jest przedsiębiorcą
4. umowa jest nieważna, bo nie określa wysokości wynagrodzenia

Zgodnie z art. 735 § 1 k.c., jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się je wykonać bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie, więc nieodpłatność nie jest domniemana, a przepis nie uzależnia wynagrodzenia od statusu przedsiębiorcy. Brak postanowienia o wynagrodzeniu nie powoduje nieważności umowy: gdy nie ma taryfy ani umowy o wysokości, należy się wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy (art. 735 § 2 k.c.).

19. Dłużnik nie wykonał zobowiązania z umowy. Kiedy według art. 471 k.c. nie jest on obowiązany do naprawienia szkody wynikłej z tego niewykonania?

1. gdy strata wierzyciela nie przekracza połowy wartości niewykonanego świadczenia
2. gdy umowa została zawarta między dwoma przedsiębiorcami prowadzącymi działalność gospodarczą
3. gdy niewykonanie wynika z okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności
4. gdy wierzyciel nie zażądał naprawienia szkody w ciągu roku od terminu świadczenia

Art. 471 k.c. obciąża dłużnika obowiązkiem naprawienia szkody z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że jest ono następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Przesłanką wyłączenia nie jest ani wartość straty wierzyciela, ani to, że strony są przedsiębiorcami, ani upływ roku od terminu świadczenia; takich wyjątków przepis nie zawiera.

20. Ustawa zastrzega dla pewnej czynności prawnej formę pisemną, ale nie przewiduje rygoru nieważności. Strony dokonały tej czynności ustnie. Jak należy ocenić jej ważność?

1. czynność jest ważna, ale strony muszą ją potwierdzić na piśmie w ciągu miesiąca
2. czynność jest nieważna, bo każde zastrzeżenie formy pisemnej oznacza rygor nieważności
3. czynność jest ważna, a brak formy może mieć dla stron skutki dowodowe
4. czynność jest nieważna dopiero po jej uchyleniu przez sąd na wniosek strony

Art. 73 § 1 k.c. stanowi, że czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności. Skoro rygoru brak, czynność jest ważna, a brak formy może jedynie utrudnić dowodzenie (art. 74 § 1 k.c.). Zastrzeżenie formy pisemnej nie oznacza więc automatycznie rygoru nieważności, a żadne terminy potwierdzenia ani uchylenie przez sąd nie wynikają z tego przepisu.

21. Jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, stała się niewypłacalna. Jak, jeżeli przepis odrębny nie stanowi inaczej, odpowiadają za jej zobowiązania członkowie?

1. subsydiarnie, a odpowiedzialność powstaje z chwilą niewypłacalności jednostki
2. nie odpowiadają, ponieważ jednostka organizacyjna ma własny odrębny majątek
3. w całości i bezpośrednio, a wierzyciel może pominąć majątek samej jednostki
4. solidarnie z jednostką, od chwili powstania zobowiązania wobec wierzyciela jednostki

Zgodnie z art. 33¹ § 2 k.c., jeżeli przepis odrębny nie stanowi inaczej, za zobowiązania takiej jednostki odpowiedzialność subsydiarną ponoszą jej członkowie, a odpowiedzialność ta powstaje z chwilą, gdy jednostka stała się niewypłacalna. Nie jest to więc odpowiedzialność solidarna od początku, ani wyłączenie odpowiedzialności członków, ani bezpośrednie zobowiązanie wobec wierzyciela z pominięciem jednostki, bo dopiero niewypłacalność uruchamia odpowiedzialność.

22. Agentka Ewa M. ma prawo wyłączności na obszar jednego województwa u dającego zlecenie, spółki Alfa S.A. W czasie trwania umowy agencyjnej Alfa zawarła bez udziału Ewy M. umowę z klientem z tego obszaru. Jakie uprawnienie przysługuje Ewie M. z tego tytułu?

1. nie ma uprawnienia, bo umowa została zawarta bez jej udziału w negocjacjach
2. może żądać prowizji, ale dopiero po rozwiązaniu umowy agencyjnej z Alfą S.A.
3. może żądać prowizji od tej umowy, a Alfa musi ją o niej zawiadomić w rozsądnym czasie
4. może rozwiązać umowę agencyjną ze skutkiem natychmiastowym z powodu tej umowy

Zgodnie z art. 761 § 2 k.c., gdy agent ma prawo wyłączności dla grupy klientów lub obszaru, a w czasie trwania umowy agencyjnej zawarto bez jego udziału umowę z klientem z tej grupy lub obszaru, agent może żądać prowizji od tej umowy, a dający zlecenie ma w rozsądnym czasie zawiadomić go o jej zawarciu. Brak udziału agenta nie wyłącza więc prowizji, prawo do niej nie jest odroczone do rozwiązania umowy, a przepis nie daje agentowi uprawnienia do natychmiastowego rozwiązania umowy.

23. Zgodnie z zasadą swobody umów strony mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, jeżeli jego treść lub cel nie sprzeciwiają się:

1. dobrej woli kontrahenta ani zwyczajom handlowym w danej branży
2. uznaniu sądu rejestrowego ani interesowi publicznemu w danym stosunku prawnym
3. zasadom wewnętrznym organów spółki ani postanowieniom jej statutu
4. właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego

Art. 353¹ k.c. pozwala stronom ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Dobra wola kontrahenta, zwyczaje handlowe, interes publiczny, uznanie sądu rejestrowego czy statut spółki nie są granicami swobody umów wynikającymi z tego przepisu.

24. Przyjmujący zlecenie, Broker Beta sp. z o.o., nie może skontaktować się z dającym zlecenie, spółką Alfa, a zachodzi uzasadniony powód do przypuszczenia, że Alfa zgodziłaby się na zmianę, gdyby znała stan rzeczy. Czy Beta może odstąpić od wskazanego przez Alfę sposobu wykonania zlecenia?

1. tak, bo zgody nie można uzyskać, a zmiana odpowiada domniemanej woli dającego zlecenie
2. nie, bo przy zleceniu odpłatnym przyjmujący nie może zmieniać wskazanego sposobu wykonania
3. tak, ale dopiero po uzyskaniu zgody sądu na zmianę sposobu wykonania zlecenia
4. nie, bo odstąpienie od wskazanego sposobu wykonania wymaga uprzedniej zgody dającego zlecenie

Art. 737 k.c. pozwala przyjmującemu zlecenie odstąpić bez uprzedniej zgody od wskazanego sposobu wykonania, jeżeli nie ma możności uzyskania zgody, a zachodzi uzasadniony powód do przypuszczenia, że dający zlecenie zgodziłby się na zmianę. Wymóg uprzedniej zgody w każdym wypadku byłby sprzeczny z tym przepisem, zgoda sądu nie jest potrzebna, a przepis nie różnicuje zlecenia odpłatnego i nieodpłatnego.

25. Które z poniższych stwierdzeń o umowie agencyjnej NIE jest zgodne z Kodeksem cywilnym?

1. każda ze stron umowy agencyjnej jest obowiązana do zachowania lojalności wobec drugiej
2. agent zobowiązuje się za wynagrodzeniem do stałego pośredniczenia przy zawieraniu umów
3. agent jest obowiązany przekazywać wszelkie informacje mające znaczenie dla dającego zlecenie
4. agent zawiera umowy w imieniu dającego zlecenie także wtedy, gdy nie ma do tego umocowania

Fałszywe jest twierdzenie o umocowaniu agenta: według art. 758 § 2 k.c. do zawierania umów w imieniu dającego zlecenie oraz do odbierania dla niego oświadczeń agent jest uprawniony tylko wtedy, gdy ma do tego umocowanie. Prawdziwe są pozostałe: stałe pośredniczenie za wynagrodzeniem (art. 758 § 1 k.c.), obowiązek informacyjny agenta (art. 760¹ § 1 k.c.) i obowiązek lojalności wobec drugiej strony (art. 760 k.c.).

26. W jakim terminie wygasa uprawnienie do uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu?

1. po upływie sześciu miesięcy od złożenia oświadczenia drugiej stronie
2. po upływie dwóch lat od zawarcia umowy zawierającej to oświadczenie
3. z upływem roku od wykrycia błędu przez składającego oświadczenie
4. z upływem trzech lat od chwili wykrycia błędu przez składającego

Art. 88 § 2 k.c.: w razie błędu uprawnienie do uchylenia się wygasa z upływem roku od jego wykrycia, a w razie groźby z upływem roku od chwili, kiedy stan obawy ustał (stan tekstu na 2027-02-01). Ustawa nie liczy tego terminu od samego złożenia oświadczenia ani od zawarcia umowy i nie przewiduje terminu sześciomiesięcznego, dwuletniego ani trzyletniego, a uchylenie następuje oświadczeniem na piśmie (art. 88 § 1 k.c.).

27. Zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest wieloosobowy, a umowa spółki nie zawiera postanowień o sposobie reprezentowania. Kto składa oświadczenia w imieniu spółki?

1. komplet członków zarządu działających łącznie, bez udziału prokurenta spółki
2. jeden członek zarządu wskazany przez wspólników na zwyczajnym zgromadzeniu
3. prezes zarządu samodzielnie, ponieważ kieruje bieżącymi pracami zarządu spółki
4. dwóch członków zarządu albo jeden członek zarządu łącznie z prokurentem

Według art. 205 § 1 Kodeksu spółek handlowych, gdy zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest wieloosobowy, a umowa spółki nie zawiera postanowień o sposobie reprezentowania, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Prezes nie reprezentuje spółki samodzielnie z racji swojej funkcji, a wspólnicy nie wskazują jednego reprezentanta na zgromadzeniu. Komplet zarządu nie jest wymagany, a ten sam przepis wprost dopuszcza działanie członka zarządu łącznie z prokurentem.

28. Oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru, bez zamiaru wywołania skutków prawnych, jest co do zasady:

1. wzruszalne, jeśli strona uchyli się od niego na piśmie w ciągu jednego roku
2. ważne, jeżeli zostało złożone w formie pisemnej z datą pewną
3. ważne, ale bez możliwości dochodzenia z niego roszczeń przed sądem
4. nieważne, a ewentualną czynność ukrytą ocenia się według jej właściwości

Zgodnie z art. 83 § 1 k.c. oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru jest nieważne, a jeśli ukrywało inną czynność prawną, jej ważność ocenia się według właściwości tej czynności. Nie jest ono więc wzruszalne, bo uchylenie się na piśmie dotyczy błędu i groźby (art. 88 § 1 k.c.), ani ważne mimo braku skutków, ani zależne od formy z datą pewną. Zgodnie z art. 83 § 2 k.c. pozorność nie wpływa na odpłatną czynność, w której osoba trzecia w dobrej wierze nabyła prawo.

29. Spółka Gamma sp. z o.o. w umowie zawartej ze spółką Broker Nowak sp. z o.o. z góry zrzekła się zarzutu przedawnienia roszczeń Nowaka z tej umowy. Bieg przedawnienia nie został przerwany. Po upływie terminu przedawnienia Nowak dochodzi roszczenia. Jaki skutek ma to zrzeczenie?

1. zrzeczenie jest skuteczne, więc Gamma nie może uchylić się od zaspokojenia roszczenia
2. zrzeczenie wydłuża termin przedawnienia o czas równy pierwotnemu terminowi
3. zrzeczenie jest nieważne, więc Gamma może uchylić się od zaspokojenia roszczenia
4. zrzeczenie jest ważne pod warunkiem złożenia go w formie aktu notarialnego

Według art. 117 § 2 k.c. zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne, więc po upływie terminu Gamma może uchylić się od zaspokojenia roszczenia; skuteczne byłoby dopiero zrzeczenie złożone po upływie terminu. Ważności takiego zrzeczenia nie przywraca forma aktu notarialnego, a terminy przedawnienia nie mogą być przedłużane przez czynność prawną (art. 119 k.c.). Bieg przedawnienia przerwałyby dopiero zdarzenia z art. 123 § 1 k.c., np. uznanie roszczenia, których tu nie było.

30. Spółka Delta sp. z o.o. udzieliła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pożyczki spółce Gamma sp. z o.o.; roszczenie Delty o zwrot pożyczki stało się wymagalne 15 maja 2024 r. Przepis szczególny nie przewiduje dla tego roszczenia innego terminu. Zastosuj art. 118 k.c., w tym regułę, że koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. W którym roku kalendarzowym upłynie termin przedawnienia?

1. 2026 r.
2. 2030 r.
3. 2028 r.
4. 2027 r.

Roszczenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawnia się z upływem trzech lat (art. 118 k.c.) (stan tekstu na 2027-02-01), a bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia wymagalności (art. 120 § 1 k.c.): 15 maja 2024 r. + 3 lata = 15 maja 2027 r., a ponieważ termin nie jest krótszy niż dwa lata, jego koniec przypada na 31 grudnia 2027 r. Rok 2026 wynika z błędnego przyjęcia terminu dwuletniego (art. 751 k.c. dotyczy wynagrodzenia za zlecenia, a nie zwrotu pożyczki), rok 2028 z liczenia trzech lat od początku następnego roku (2025 + 3), a rok 2030 z terminu sześcioletniego, właściwego dla roszczeń niezwiązanych z działalnością gospodarczą.