EgzaminBrokerski

🏭 Produkty ubezpieczeniowe i ubezpieczenia nietypowe

Zakres działu

Podstawowe produkty rynku polskiego i ubezpieczenia nietypowe. To autorskie materiały szkoleniowe, a nie dokumenty Komisji Nadzoru Finansowego ani Komisji Egzaminacyjnej ani pytania egzaminacyjne. Omówiono standardowe pojęcia i reguły obliczeń z programu; szczegółowy zakres produktu wynika zawsze z umowy i OWU. Przepisy Kodeksu cywilnego podano według stanu prawnego na dzień 1 lutego 2027 r.

Mienie: zakres ochrony

Wartości i system sum

Obliczanie odszkodowania

Utrata zysku i ryzyka techniczne

Odpowiedzialność cywilna

Osobowe, kredyt, nietypowe

Zrób darmowy test · pełna baza pytań i egzaminy próbne w abonamencie

Przykładowe pytania (35)

1. Spółka Epsilon chce, aby po szkodzie całkowitej odszkodowanie wystarczyło na zakup nowego urządzenia tego samego rodzaju, bez potrącenia zużycia. Jaka wartość powinna być podstawą sumy ubezpieczenia?

  1. wartość rzeczywista
  2. wartość księgowa netto
  3. wartość odtworzeniowa
  4. wartość rynkowa

Aby odszkodowanie wystarczyło na zakup nowego mienia bez potrącenia zużycia, suma ubezpieczenia powinna odpowiadać wartości odtworzeniowej, czyli kosztowi nowego mienia tego samego rodzaju. Wartość rzeczywista jest pomniejszona o zużycie, księgowa netto o odpisy amortyzacyjne, a rynkowa odpowiada cenie mienia używanego, więc każda z nich daje niższą kwotę.

2. Franszyza integralna w ubezpieczeniu mienia oznacza, że zakład ubezpieczeń:

  1. potrąca z odszkodowania stałą kwotę niezależnie od wysokości szkody
  2. nie płaci za szkodę niższą od progu, a za wyższą wypłaca całość
  3. pokrywa szkodę do wysokości progu, a nadwyżkę zostawia ubezpieczającemu
  4. zwraca kwotę progu po wypłacie odszkodowania za szkodę całkowitą

Franszyza integralna działa jak próg: szkoda niższa od progu nie jest wypłacana, a szkoda wyższa jest wypłacana w całości. Potrącanie stałej kwoty z odszkodowania opisuje franszyzę redukcyjną. Pokrycie szkody do progu z pozostawieniem nadwyżki ubezpieczającemu i zwrot kwoty progu po szkodzie całkowitej nie opisują franszyzy.

3. Organizator plenerowego festiwalu Muzo sp. z o.o. chce ubezpieczyć utratę zysków na wypadek deszczu, który obniży sprzedaż biletów, choć nie uszkodzi żadnego mienia. Do której grupy Załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej należy to ryzyko?

  1. do grupy 8 działu II
  2. do grupy 16 działu II
  3. do grupy 9 działu II
  4. do grupy 14 działu II

Grupa 16 działu II obejmuje ubezpieczenia ryzyk finansowych, w tym złych warunków atmosferycznych i utraty zysków, więc strata organizatora z powodu deszczu bez uszkodzenia mienia mieści się właśnie tam (takie umowy bywają oparte na parametrze, np. ilości opadów). Grupy 8 i 9 dotyczą szkód rzeczowych, a tu żadne mienie nie zostało uszkodzone, natomiast grupa 14 to ubezpieczenia kredytu.

4. System sum stałych w ubezpieczeniu mienia charakteryzuje się tym, że:

  1. suma odpowiada wartości mienia, a niedoubezpieczenie obniża odszkodowanie
  2. suma zmienia się automatycznie wraz z wartością mienia w trakcie roku
  3. suma wygasa po pierwszej wypłacie, a umowa kończy się z mocy prawa
  4. suma jest dowolna, a szkody wypłaca się do jej wysokości bez zasady proporcji

W systemie sum stałych suma ubezpieczenia powinna odpowiadać wartości mienia, a niedoubezpieczenie skutkuje obniżeniem odszkodowania (zasada proporcji). Opis sumy dowolnej, z wypłatą do jej wysokości bez proporcji, dotyczy ubezpieczenia na pierwsze ryzyko. Automatyczne zmiany sumy wraz z wartością mienia i wygaśnięcie umowy po pierwszej wypłacie nie są cechami systemu sum stałych.

5. Mienie ubezpieczono od tego samego ryzyka w TU Alfa S.A. i w TU Beta S.A. na sumy łącznie wyższe od jego wartości ubezpieczeniowej. Ubezpieczający może uzyskać od obu ubezpieczycieli łącznie:

  1. świadczenie od każdego ubezpieczyciela do pełnej szkody, w granicach jego sumy
  2. odszkodowanie od ubezpieczyciela z wcześniej zawartej umowy, a drugi jest zwolniony
  3. świadczenia z obu umów w równych częściach niezależnie od wysokości sum
  4. świadczenia nieprzekraczające szkody, przy podziale w stosunku sum ubezpieczenia

Zgodnie z art. 824¹ § 2 k.c. przy ubezpieczeniu tego samego przedmiotu od tego samego ryzyka u kilku ubezpieczycieli na sumy łącznie przewyższające wartość „ubezpieczający nie może żądać świadczenia przenoszącego wysokość szkody”, a ubezpieczyciele odpowiadają między sobą w stosunku swoich sum do sum łącznych. Nie ma więc wypłaty pełnej szkody przez każdego z ubezpieczycieli ani zwolnienia drugiego ubezpieczyciela ze względu na kolejność zawarcia, a podział po równo nie wynika z przepisu.

6. Przewoźnik drogowy Trans-Max sp. z o.o. chce ubezpieczyć swoją odpowiedzialność za szkody w przewożonych towarach. Do której grupy działu II Załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej należy takie ubezpieczenie?

  1. do grupy 10, czyli OC z posiadania i użytkowania pojazdów lądowych z napędem własnym
  2. do grupy 13, czyli ubezpieczeń OC ogólnej, nieujętej w grupach OC pojazdów i statków
  3. do grupy 7, czyli ubezpieczeń przedmiotów w transporcie, niezależnie od środka transportu
  4. do grupy 3, czyli ubezpieczeń casco pojazdów lądowych z napędem własnym i bez napędu własnego

Grupa 10 obejmuje odpowiedzialność cywilną wynikającą z posiadania i użytkowania pojazdów lądowych z napędem własnym, „łącznie z ubezpieczeniem odpowiedzialności przewoźnika”, więc OC przewoźnika drogowego należy właśnie tam. Grupa 7 dotyczy szkód w samych transportowanych przedmiotach (ubezpieczenie cargo właściciela ładunku), grupa 13 to OC ogólna nieujęta w grupach 10-12, a grupa 3 to casco pojazdów, czyli szkody we własnym pojeździe.

7. Spółka Lambda sp. z o.o. ubezpieczyła zapasy na sumę niższą od ich wartości, a OWU przewidują zasadę proporcji. Jak zostanie wypłacone odszkodowanie za szkodę częściową?

  1. w pełnej wysokości szkody, bo szkoda mieści się w sumie ubezpieczenia
  2. obniżone w takim stosunku, w jakim suma pozostaje do wartości zapasów
  3. w ogóle nie zostanie wypłacone, bo umowa z niedoubezpieczeniem jest nieważna
  4. pomniejszone o różnicę między wartością zapasów a sumą ubezpieczenia

Skoro OWU przewidują zasadę proporcji, odszkodowanie za szkodę częściową obniża się w takim stosunku, w jakim suma ubezpieczenia pozostaje do wartości zapasów. Wypłata pełnej szkody odpowiada pierwszemu ryzyku, odjęcie różnicy między wartością a sumą to błędne zastosowanie proporcji, a niedoubezpieczenie nie powoduje nieważności umowy.

8. Piekarnia Sigma sp. z o.o. ma ubezpieczenie utraty zysku z 6-miesięcznym okresem odszkodowawczym. Po pożarze odbudowa zakładu trwa 9 miesięcy. Do jakiego momentu zakład ubezpieczeń pokrywa utracony zysk?

  1. do zakończenia odbudowy zakładu, czyli przez cały okres 9 miesięcy
  2. do dnia wypłaty odszkodowania za zniszczone mienie rzeczowe
  3. do końca 6-miesięcznego okresu odszkodowawczego ustalonego w umowie
  4. przez 12 miesięcy, bo taki okres odszkodowawczy ustala ustawa

W ubezpieczeniu utraty zysku odpowiedzialność zakładu trwa do końca okresu odszkodowawczego ustalonego w umowie, tu 6 miesięcy, nawet jeśli odbudowa trwa dłużej. Długość odbudowy nie przedłuża tego okresu, a moment wypłaty odszkodowania za mienie rzeczowe nie wyznacza jego końca. Okresu 12 miesięcy nie ustala ustawa; okres odszkodowawczy wynika z umowy.

9. Firma Delta sp. z o.o. chce ubezpieczyć drogie urządzenia także od nietypowych, trudnych do przewidzenia przyczyn szkód. Którą formułę ochrony powinien jej polecić broker?

  1. all risks z określoną w umowie listą wyłączeń
  2. ryzyka nazwane w zakresie FLEXA bez dodatkowych rozszerzeń
  3. ryzyka nazwane z kilkoma klauzulami rozszerzającymi zakres
  4. pierwsze ryzyko w zakresie ryzyk nazwanych

Klient chce ochrony od przyczyn trudnych do przewidzenia, a taką ochronę daje formuła all risks, obejmująca przyczyny niewyłączone w umowie; broker powinien omówić z klientem listę wyłączeń. Ryzyka nazwane, w tym FLEXA, także z kilkoma klauzulami rozszerzającymi, obejmują przyczyny wprost wymienione i nie pokryją zdarzeń spoza listy. Pierwsze ryzyko dotyczy konstrukcji sumy ubezpieczenia, a nie zakresu przyczyn szkód.

10. Generalny wykonawca Gamma sp. z o.o. zawarł umowę ubezpieczenia CAR i opłacił składkę, a w polisie wskazano także inwestora jako podmiot objęty ochroną. Inwestor jest w tej umowie:

  1. ubezpieczającym, bo korzysta z ochrony i pośrednio ponosi koszt całej budowy
  2. uposażonym, bo odbierze odszkodowanie po zakończeniu budowy obiektu
  3. ubezpieczonym, a ubezpieczającym pozostaje wykonawca, który zawarł umowę
  4. uprawnionym z OC, bo może dochodzić roszczeń od generalnego wykonawcy

Zgodnie z art. 808 § 1 Kodeksu cywilnego ubezpieczający może zawrzeć umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek: tu ubezpieczającym jest spółka Gamma, która zawarła umowę i od której ubezpieczyciel może żądać składki (art. 808 § 2), a ubezpieczonym jest także wskazany w polisie inwestor. Korzystanie z ochrony i pośredni udział w kosztach budowy nie czynią inwestora ubezpieczającym, bo nie zawarł umowy ani nie płaci składki. Uposażony, czyli w języku Kodeksu cywilnego osoba uprawniona do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie śmierci ubezpieczonego (art. 831 § 1 k.c.), występuje w ubezpieczeniach osobowych, a uprawnionym z OC jest poszkodowany, nie współubezpieczony.

11. Które stwierdzenie o ubezpieczeniu mienia na pierwsze ryzyko jest NIEPRAWDZIWE?

  1. przy szkodzie częściowej odszkodowanie obniża się w stosunku sumy do wartości
  2. suma jest dobierana do spodziewanej największej szkody, a nie do pełnej wartości mienia
  3. szkoda mieszcząca się w sumie ubezpieczenia jest wypłacana bez stosowania proporcji
  4. odszkodowanie nie może przekroczyć sumy ubezpieczenia ustalonej w umowie

Przy pierwszym ryzyku nie stosuje się proporcji, więc stwierdzenie o obniżaniu odszkodowania w stosunku sumy do wartości mienia jest nieprawdziwe. Prawdziwe są pozostałe: suma jest dobierana do spodziewanej największej szkody, szkoda mieszcząca się w sumie jest wypłacana bez proporcji, a odszkodowanie nie przekracza sumy, zgodnie z art. 824 § 1 k.c.

12. Kim jest beneficjent gwarancji ubezpieczeniowej?

  1. dłużnikiem, który zleca wystawienie gwarancji i płaci za nią składkę lub opłatę
  2. zakładem ubezpieczeń, który wystawia gwarancję i zobowiązuje się do zapłaty kwoty
  3. wierzycielem, któremu gwarant zapłaci, jeśli zleceniodawca nie wykona zobowiązania
  4. brokerem, który pośredniczy w uzyskaniu gwarancji dla zleceniodawcy od zakładu

W gwarancji ubezpieczeniowej występują trzy role: zleceniodawca (dłużnik, który zleca gwarancję i płaci za nią), gwarant (zakład ubezpieczeń, który ją wystawia) oraz beneficjent, czyli wierzyciel zabezpieczony gwarancją, np. zamawiający w przetargu, gdy gwarancja zastępuje wadium. Broker pośredniczy w zawarciu umowy, ale nie jest stroną stosunku gwarancyjnego.

13. Instytutowe Klauzule Ładunkowe A, B i C różnią się zakresem ochrony cargo. Który opis jest prawidłowy?

  1. klauzula A działa na zasadzie all risks z wyłączeniami, a C obejmuje najwęższy katalog ryzyk
  2. klauzula B działa na zasadzie all risks z wyłączeniami, a A obejmuje najwęższy katalog ryzyk ładunkowych
  3. klauzule A, B i C obejmują ten sam katalog ryzyk i różnią się terminem zgłaszania szkód
  4. klauzula C działa na zasadzie all risks z wyłączeniami, a A i B dotyczą transportu morskiego

Klauzula A obejmuje wszystkie ryzyka (all risks) z wyłączeniami wskazanymi w klauzuli, klauzula B ma szerszy katalog ryzyk wymienionych, a klauzula C najwęższy. Przypisanie zasady all risks do klauzuli B lub C odwraca ten układ. Klauzule różnią się zakresem ryzyk, a nie terminem zgłaszania szkód, a podział na transport morski nie jest kryterium różnicy między A, B i C.

14. Ubezpieczenie mienia w formule all risks różni się od ubezpieczenia od ryzyk nazwanych tym, że:

  1. obejmuje także mienie niewskazane w umowie, położone poza miejscem ubezpieczenia
  2. chroni od szkód z przyczyn, których umowa wyraźnie nie wyłącza
  3. gwarantuje wypłatę wartości odtworzeniowej ponad sumę ubezpieczenia
  4. chroni od przyczyn wprost wymienionych, a pozostałe zostawia poza zakresem

All risks chroni od szkód z przyczyn, których umowa wyraźnie nie wyłącza, natomiast ryzyka nazwane obejmują przyczyny wprost wymienione w umowie. Formuła dotyczy przyczyn szkód, a nie przedmiotu ubezpieczenia, więc nie obejmuje mienia niewskazanego w umowie ani położonego poza miejscem ubezpieczenia. Zgodnie z art. 824 § 1 k.c. suma ubezpieczenia pozostaje górną granicą odpowiedzialności ubezpieczyciela, więc all risks nie gwarantuje wypłaty ponad nią.

15. Suma ubezpieczenia budynku wynosi 300 000 zł, a jego wartość ubezpieczeniowa 400 000 zł. OWU przewidują zasadę proporcji oraz franszyzę redukcyjną 4 000 zł, przy czym najpierw stosuje się proporcję do całej szkody, a następnie potrąca franszyzę. Szkoda wynosi 20 000 zł. Jakie będzie odszkodowanie?

  1. 16 000 zł
  2. 12 000 zł
  3. 15 000 zł
  4. 11 000 zł

Najpierw proporcja: 20 000 zł × 300 000 zł / 400 000 zł = 15 000 zł, potem franszyza redukcyjna: 15 000 zł − 4 000 zł = 11 000 zł. Kwota 12 000 zł wynika z odwrotnej kolejności ((20 000 zł − 4 000 zł) × 0,75), 15 000 zł pomija franszyzę, a 16 000 zł pomija proporcję.

16. Polisa CAR przewiduje udział własny w wysokości 12% wartości szkody, nie więcej niż 90 000 zł; suma ubezpieczenia odpowiada wartości robót. Szkoda w robotach wyniosła 1 200 000 zł. Jakie odszkodowanie wypłaci ubezpieczyciel?

  1. 966 000 zł
  2. 1 110 000 zł
  3. 1 056 000 zł
  4. 1 200 000 zł

Udział własny to 12% z 1 200 000 zł, czyli 144 000 zł, ale umowa ogranicza go do 90 000 zł, a przy pełnej sumie ubezpieczenia nie stosuje się proporcji, więc odszkodowanie wynosi 1 200 000 − 90 000 = 1 110 000 zł. Kwota 1 056 000 zł wynika z potrącenia pełnych 12% (144 000 zł) bez górnej granicy, a 966 000 zł z błędnego potrącenia obu kwot, 144 000 zł i 90 000 zł, jak dwóch odrębnych udziałów własnych. Kwota 1 200 000 zł pomija udział własny przewidziany w polisie.

17. Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody będące następstwem zdarzenia, które:

  1. zostało potwierdzone wyrokiem sądu wydanym w okresie ubezpieczenia
  2. zostało zgłoszone ubezpieczycielowi w okresie ubezpieczenia, choćby zaszło wcześniej
  3. ujawniło się u poszkodowanego w okresie ubezpieczenia, choćby zaszło wcześniej
  4. miało miejsce w okresie ubezpieczenia, choćby roszczenie zgłoszono później

Zgodnie z art. 822 § 2 Kodeksu cywilnego umowa OC obejmuje szkody „będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia”, i to jest zasada domyślna (loss occurrence). Zgłoszenie szkody, jej ujawnienie u poszkodowanego lub wyrok to inne momenty, które mogą być przedmiotem odrębnego postanowienia umowy z art. 822 § 3 (np. claims made), a nie zasadą domyślną.

18. W ubezpieczeniu CAR podstawowa ochrona w okresie konserwacji, czyli w okresie gwarancyjnym po odbiorze robót, obejmuje szkody:

  1. spowodowane przez wykonawcę podczas prac wykonywanych po odbiorze w ramach gwarancji
  2. powstałe w nowych robotach rozbudowy zlecanych po zakończeniu pierwszej budowy
  3. wynikłe z normalnego użytkowania obiektu przez inwestora po jego odbiorze
  4. spowodowane zużyciem materiałów wbudowanych w obiekt w okresie gwarancji

Okres konserwacji (gwarancyjny) przedłuża ochronę po odbiorze, a w podstawowym zakresie obejmuje szkody w robotach spowodowane przez wykonawcę podczas prac wykonywanych w ramach jego zobowiązań gwarancyjnych; zakres rozszerzony obejmuje dodatkowo szkody, których przyczyna powstała jeszcze w okresie budowy. Szkody z normalnego użytkowania obiektu przez inwestora nie są ryzykiem budowlanym, a rozbudowa zlecona później to odrębne roboty wymagające osobnej ochrony. Zużycie materiałów jest zwykłym zużyciem eksploatacyjnym, które nie jest zdarzeniem losowym i nie podlega ubezpieczeniu.

19. Hurtownia Beta sp. z o.o. ma umowę obejmującą FLEXA bez rozszerzeń. W nocy włamywacze sforsowali drzwi magazynu i zabrali towar. Jak należy ocenić zakres ochrony?

  1. szkoda jest objęta, bo kradzież należy do ryzyk losowych zakresu FLEXA
  2. kradzież z włamaniem nie należy do FLEXA i wymaga rozszerzenia zakresu
  3. ochrona wynika z ustawowego obowiązku ubezpieczenia mienia przedsiębiorców
  4. odszkodowanie należy się za uszkodzone drzwi, lecz nie za zabrany towar

Zakres FLEXA obejmuje pożar, piorun, eksplozję i upadek statku powietrznego, więc kradzież z włamaniem do niego nie należy i trzeba ją dołączyć jako rozszerzenie. Twierdzenie, że kradzież jest ryzykiem losowym FLEXA, jest błędne, a ubezpieczenie mienia przedsiębiorcy nie jest obowiązkowe z mocy ustawy. Uszkodzone drzwi nie dają podstawy do odszkodowania, skoro samo zdarzenie nie mieści się w zakresie ochrony.

20. Zgodnie z umową udział własny ubezpieczającego wynosi 10% szkody, nie mniej jednak niż 3 000 zł. Suma ubezpieczenia jest równa wartości mienia. Szkoda wyniosła 20 000 zł. Jaką kwotę odszkodowania wypłaci zakład ubezpieczeń?

  1. 3 000 zł
  2. 17 000 zł
  3. 18 000 zł
  4. 20 000 zł

Udział własny to 10% × 20 000 zł = 2 000 zł, ale umowa wymaga minimum 3 000 zł, więc odszkodowanie wynosi 20 000 zł − 3 000 zł = 17 000 zł. Kwota 18 000 zł pomija minimum, 20 000 zł pomija udział własny, a 3 000 zł to sam udział własny, a nie odszkodowanie.

21. W sekcji II polisy CAR suma gwarancyjna na jedno zdarzenie wynosi 200 000 zł, a udział własny 5 000 zł. Zgodnie z OWU udział własny potrąca się od kwoty szkody, a dopiero potem stosuje się sumę gwarancyjną jako górną granicę wypłaty. Osoba trzecia poniosła szkodę 260 000 zł. Jaką kwotę wypłaci ubezpieczyciel?

  1. 195 000 zł
  2. 255 000 zł
  3. 200 000 zł
  4. 260 000 zł

Po potrąceniu udziału własnego 260 000 − 5 000 = 255 000 zł, ale suma gwarancyjna jest górną granicą odpowiedzialności, więc ubezpieczyciel wypłaci 200 000 zł. Kwota 195 000 zł powstaje przez błędne pomniejszenie samej sumy gwarancyjnej o udział własny, 255 000 zł pomija granicę sumy gwarancyjnej, a 260 000 zł pomija i udział własny, i granicę. W OC ma znaczenie suma gwarancyjna, nie suma ubezpieczenia.

22. Pan Jan K. zawarł umowę ubezpieczenia na życie, w której świadczenie zakładu zależy od wartości jednostek ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego. Do której grupy działu I Załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej należy taka umowa?

  1. do grupy 1 działu I
  2. do grupy 2 działu I
  3. do grupy 3 działu I
  4. do grupy 4 działu I

Grupa 3 działu I obejmuje ubezpieczenia na życie związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, a także takie, w których świadczenie zależy od indeksów lub innych wartości bazowych, więc ryzyko inwestycyjne ponosi klient. Grupa 1 to ubezpieczenia na życie bez takiego powiązania (ochronne lub oszczędnościowe), grupa 2 to ubezpieczenia posagowe i zaopatrzenia dzieci, a grupa 4 to ubezpieczenia rentowe.

23. Spółka Delta sp. z o.o., ubezpieczona od odpowiedzialności cywilnej w TU Alfa S.A., po zajściu wypadku nie zgłosiła szkody w terminie przewidzianym w OWU. Poszkodowany pan Adam P. żąda odszkodowania bezpośrednio od TU Alfa S.A. Czy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty, powołując się na to naruszenie?

  1. Nie, bo naruszenie nastąpiło po wypadku i nie można go podnieść wobec poszkodowanego
  2. Tak, ale w części, w jakiej opóźnienie zgłoszenia utrudniło ustalenie wysokości szkody
  3. Nie, ale wypłata wymaga wcześniejszego potwierdzenia zdarzenia przez Deltę
  4. Tak, bo naruszenie obowiązku zgłoszenia zwalnia go z odpowiedzialności wobec poszkodowanego

Art. 822 § 5 Kodeksu cywilnego stanowi, że ubezpieczyciel „nie może przeciwko uprawnionemu do odszkodowania podnieść zarzutu naruszenia obowiązków”, jeżeli naruszenie nastąpiło po zajściu wypadku. Zwolnienie z odpowiedzialności, jego ograniczenie proporcjonalne do utrudnień i uzależnienie wypłaty od potwierdzenia zdarzenia przez ubezpieczającego to skutki, które nie mogą dotknąć poszkodowanego. Poszkodowany dochodzi roszczenia na podstawie art. 822 § 4, a nie jako strona umowy.

24. Sklep Kappa sp. z o.o. przechowuje towar wartości kilku milionów złotych, ale w jednej szkodzie zniszczeniu może ulec realnie niewielka jego część. Jaki system sumy ubezpieczenia najlepiej do tego pasuje?

  1. sumy stałe z sumą niższą od wartości towaru, bo proporcji wtedy się nie stosuje
  2. pierwsze ryzyko, bo suma obejmuje szkody do swej wysokości bez proporcji
  3. sumy zmienne, bo suma jest co miesiąc deklarowana według stanu towaru
  4. sumy stałe z pełną wartością towaru, bo inaczej każda szkoda zostanie obniżona

Przy dużej wartości towaru i niewielkiej realnej szkodzie najlepiej pasuje ubezpieczenie na pierwsze ryzyko: suma dobrana do spodziewanej największej szkody pokrywa szkody do swej wysokości bez proporcji. W sumach stałych niedoubezpieczenie uruchamia proporcję, więc niższa suma nie chroni przed obniżeniem odszkodowania. Suma zmienna odpowiada na wahania stanu towaru, a nie na dysproporcję między jego wartością a realną szkodą, a pełna suma stała nie jest jedynym sposobem uniknięcia obniżenia odszkodowania.

25. Linia pakująca spółki Tau sp. z o.o. kosztowałaby dziś w wersji nowej 400 000 zł, a jej zużycie wynosi 35% wartości odtworzeniowej. Wartość rzeczywista to wartość odtworzeniowa pomniejszona o zużycie. Ile wynosi wartość rzeczywista linii?

  1. 140 000 zł
  2. 260 000 zł
  3. 365 000 zł
  4. 400 000 zł

Wartość rzeczywista = wartość odtworzeniowa − zużycie = 400 000 zł − 35% × 400 000 zł = 400 000 zł − 140 000 zł = 260 000 zł. Kwota 140 000 zł to samo zużycie, 365 000 zł powstaje przez odjęcie 35 000 zł zamiast 35%, a 400 000 zł to wartość odtworzeniowa bez uwzględnienia zużycia.

26. Skrót FLEXA, używany w ubezpieczeniach mienia, oznacza zakres ochrony obejmujący:

  1. powódź, huragan, grad, napór śniegu oraz osunięcie się ziemi
  2. pożar, uderzenie pioruna, eksplozję oraz upadek statku powietrznego
  3. stłuczenie szyb, przepięcie, zalanie wodą z instalacji oraz awarię maszyn
  4. kradzież z włamaniem, rabunek, dewastację oraz akty wandalizmu w obiekcie

FLEXA to skrót oznaczający podstawowy zakres ubezpieczenia od ognia i zdarzeń losowych: pożar, uderzenie pioruna, eksplozję i upadek statku powietrznego. Powódź, huragan, grad i osunięcie się ziemi to żywioły, które do takiej umowy dołącza się odrębnymi rozszerzeniami. Kradzież z włamaniem, rabunek i dewastacja to ryzyka kradzieżowe i wandalizm, a stłuczenie szyb, przepięcie, zalanie i awarie maszyn to osobne ryzyka dodawane do zakresu.

27. Ubezpieczenie utraty zysku (BI) obejmuje zwykle stratę finansową z przerwy w działalności, która nastąpiła:

  1. wskutek spadku popytu na produkty ubezpieczonego przedsiębiorcy
  2. wskutek zmiany strategii handlowej przyjętej przez przedsiębiorcę
  3. wskutek wzrostu cen surowców u dostawców przedsiębiorstwa
  4. wskutek szkody rzeczowej w ubezpieczonym mieniu objętym polisą

Ubezpieczenie BI zakłada, że przerwa w działalności wynika ze szkody rzeczowej w ubezpieczonym mieniu, objętej zakresem polisy mienia. Spadek popytu, zmiana strategii handlowej i wzrost cen surowców to zwykłe ryzyko gospodarcze przedsiębiorcy, niezwiązane ze szkodą w mieniu, więc zwykle nie są objęte.

28. Spółka Beta S.A. zawarła umowę ubezpieczenia D&O, czyli ubezpieczenia odpowiedzialności członków organów spółki, i opłaciła składkę. Jaki status mają w tej umowie członkowie zarządu spółki Beta?

  1. są ubezpieczającymi, bo to ich odpowiedzialność jest przedmiotem ochrony
  2. są uposażonymi, bo odbierają odszkodowanie wypłacone przez ubezpieczyciela
  3. są ubezpieczonymi, a ubezpieczającym jest spółka, która zawarła umowę
  4. są uprawnionymi z OC, bo to oni ponieśli szkodę objętą ochroną z polisy

Zgodnie z art. 808 § 1 Kodeksu cywilnego ubezpieczający może zawrzeć umowę na cudzy rachunek: w D&O jest nim zwykle spółka, która zawiera umowę i płaci składkę (art. 808 § 2), a ubezpieczonymi są członkowie zarządu i rady nadzorczej, których odpowiedzialność jest chroniona. Ochrona ich ryzyka nie czyni ich ubezpieczającymi. Uposażony występuje w ubezpieczeniach osobowych na wypadek śmierci, a uprawnionym z OC jest poszkodowany (np. spółka, akcjonariusz lub wierzyciel), a nie członek zarządu, którego odpowiedzialność jest ubezpieczona.

29. Ubezpieczający zawarł umowę ubezpieczenia na życie na cudzy rachunek, wskazując jako ubezpieczonego pana Pawła W. Od kiedy najwcześniej rozpoczyna się odpowiedzialność ubezpieczyciela?

  1. od dnia zawarcia umowy przez ubezpieczającego, niezależnie od woli pana Pawła
  2. od dnia następnego po złożeniu przez pana Pawła oświadczenia o skorzystaniu z ochrony
  3. od dnia, w którym pan Paweł zgłosił chęć objęcia ochroną i podał sumę ubezpieczenia
  4. od dnia zapłaty składki przez ubezpieczającego, niezależnie od woli pana Pawła

Przy ubezpieczeniu na życie na cudzy rachunek art. 829 § 2 Kodeksu cywilnego wiąże początek odpowiedzialności z oświadczeniem ubezpieczonego: ochrona rozpoczyna się najwcześniej następnego dnia po tym, gdy ubezpieczony oświadczył stronie wskazanej w umowie, że chce z niej skorzystać, a oświadczenie powinno obejmować także wysokość sumy ubezpieczenia. Zawarcie umowy ani zapłata składki przez ubezpieczającego nie uruchamiają więc ochrony bez tego oświadczenia, a ochrona nie zaczyna się też w dniu oświadczenia, lecz dopiero dnia następnego.

30. W ubezpieczeniu utraty zysku (BI) zysk brutto jako podstawa sumy ubezpieczenia to zwykle:

  1. wartość odtworzeniowa zniszczonych maszyn, zapasów i budynków
  2. przychód ze sprzedaży bez odejmowania kosztów prowadzenia działalności
  3. zysk netto pomniejszony o stałe koszty prowadzenia działalności
  4. zysk netto powiększony o ubezpieczone stałe koszty działalności

Zysk brutto w BI to zwykle zysk netto powiększony o ubezpieczone stałe koszty działalności, czyli przychód pomniejszony o koszty zmienne. Przychód bez odjęcia kosztów to obrót, zysk netto pomniejszony o koszty stałe to błędne działanie, a wartość odtworzeniowa maszyn dotyczy ubezpieczenia mienia, nie zysku.

31. Gdy suma ubezpieczenia mienia jest wyższa od jego wartości ubezpieczeniowej, a umowa nie stanowi inaczej, po szkodzie ubezpieczyciel wypłaci:

  1. całą sumę ubezpieczenia niezależnie od rozmiarów szkody
  2. wartość szkody powiększoną o różnicę między sumą a wartością
  3. odszkodowanie nieprzekraczające poniesionej szkody
  4. połowę nadwyżki sumy ubezpieczenia ponad wartość mienia

Zgodnie z art. 824¹ § 1 k.c., o ile nie umówiono się inaczej, suma wypłacona przez ubezpieczyciela „nie może być wyższa od poniesionej szkody”. Nadwyżka sumy ponad wartość nie powiększa więc odszkodowania: nie wypłaca się całej sumy, szkody powiększonej o różnicę ani części nadwyżki.

32. W polisie CAR kilku wykonawców jest współubezpieczonych i obowiązuje klauzula cross liability. Podwykonawca Delta sp. z o.o. przypadkowo uszkodził biurowiec spółki Gamma S.A., generalnego wykonawcy, położony obok placu budowy i niebędący przedmiotem robót. Jak należy ocenić roszczenie spółki Gamma?

  1. Gamma jest traktowana jak osoba trzecia, więc roszczenie rozpatruje się w sekcji II
  2. roszczenie jest wyłączone, bo Delta i Gamma są współubezpieczonymi w jednej polisie
  3. roszczenie rozpatruje się w sekcji I, bo biurowiec należy do jednego z ubezpieczonych
  4. roszczenie należy skierować do ubezpieczającego, który odpowiada za współubezpieczonych

Klauzula cross liability oznacza, że każdy ze współubezpieczonych jest wobec pozostałych traktowany jak osoba trzecia, więc szkoda wyrządzona przez Deltę spółce Gamma mieści się w sekcji II (odpowiedzialność cywilna). Bez tej klauzuli ubezpieczyciel mógłby odmówić, powołując się na to, że obie spółki są ubezpieczonymi w jednej polisie. Sekcja I dotyczy szkód materialnych w przedmiocie robót, a nie w odrębnym biurowcu, a ubezpieczający nie przejmuje odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez współubezpieczonych, więc roszczenia nie kieruje się do niego.

33. Ubezpieczenie OC za produkt obejmuje przede wszystkim:

  1. koszty wymiany lub naprawy wadliwego produktu, który nie spełnia wymaganych norm jakości
  2. odpowiedzialność za szkody osób trzecich wyrządzone produktem wprowadzonym do obrotu
  3. straty producenta wskutek wstrzymania sprzedaży własnych wyrobów po wykryciu wady
  4. szkody w mieniu producenta powstałe w trakcie procesu wytwarzania wyrobów

Ubezpieczenie OC za produkt chroni producenta lub sprzedawcę przed roszczeniami osób trzecich za szkody wyrządzone produktem wprowadzonym do obrotu. Koszt wymiany lub naprawy samego wadliwego produktu oraz straty z wstrzymania sprzedaży to szkody własne przedsiębiorcy, a nie odpowiedzialność wobec osób trzecich. Szkody w mieniu producenta podczas wytwarzania chroni ubezpieczenie mienia.

34. Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) dotyczy:

  1. śmierci osoby ubezpieczonej lub dożycia przez nią oznaczonego wieku życia
  2. uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub śmierci wskutek nieszczęśliwego wypadku
  3. kosztów naprawy pojazdu uszkodzonego w wypadku komunikacyjnym na drodze
  4. odpowiedzialności ubezpieczonego za szkody wyrządzone osobom trzecim w wypadku

Art. 829 § 1 pkt 2 Kodeksu cywilnego opisuje ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków jako dotyczące „uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub śmierci wskutek nieszczęśliwego wypadku”. Śmierć lub dożycie oznaczonego wieku to przedmiot ubezpieczenia na życie (pkt 1). Koszty naprawy pojazdu pokrywa ubezpieczenie casco, a odpowiedzialność wobec osób trzecich ubezpieczenie OC.

35. Suma ubezpieczenia robót w polisie CAR wynosi 4 000 000 zł, a wartość robót w dniu szkody 5 000 000 zł. Zgodnie z OWU najpierw stosuje się zasadę proporcji, a następnie potrąca udział własny 20 000 zł. Szkoda wyniosła 300 000 zł. Jakie odszkodowanie wypłaci ubezpieczyciel?

  1. 220 000 zł
  2. 224 000 zł
  3. 240 000 zł
  4. 280 000 zł

Proporcja wynosi 4 000 000 / 5 000 000 = 0,8, więc 300 000 × 0,8 = 240 000 zł, a po potrąceniu udziału własnego 20 000 zł odszkodowanie wynosi 220 000 zł. Kwota 224 000 zł powstaje przy odwrotnej kolejności ((300 000 − 20 000) × 0,8), 240 000 zł pomija udział własny, a 280 000 zł pomija proporcję i uwzględnia tylko udział własny. Zgodnie z art. 824 § 1 Kodeksu cywilnego suma ubezpieczenia jest górną granicą odpowiedzialności, ale sama nie rozstrzyga o kolejności działań.

Zacznij za darmo

EgzaminBrokerski · Działy · Poradnik egzaminacyjny · Przykładowe pytania